Habsburgische Excurse.
301
„verunt. Tune ex consensu indigenarum mutata est fa-„cies
Reipublicae quatuor et viginti gubernatoribus
„constitutis, quorum consiliis Austriam Caesar admi-„nistraret.
Sed neque pactiones ullae, neque promissiones adbi-„bitae
sunt. Rursus et hi post tempus gubernationem resignantes,
„Yacuam Rempublicam dimiserunt. Quod Fredericus animadvertens,
„sine quovis pacto, assentiente communitate, gubernationem
„solus iniit. Sic res acta est ... . Annis undecim Fredericus
„solus Austriam gubernavit, non tarnen sine consilio indigenarum.
„Obediverunt omnes, fidem servarunt, nemo se opposuit, nemo con-„tradixit;
nemo testamentum Alberti in medium adduxit. Nemo se
„absolutum promissionibus dixit; nemo literas pactionum induxit. —
„Unde ista post tantum temporis novitas?”
Die Österreicher wollen auf den Nutzen ihres Herrn gesehen
haben. Herr, wer ist der? Auch der Kaiser. (Beispiele, K.
Friedrich II., K. Rudolf.) „Directum — Austriae dominium
„penes imperium baeret. Quodsi percunctetur aliquis utri
„parendum sit, si alter alteri adversetur; nemo qui perturbato sensu
„non fuerit, Duci primas dabit. Recta ratio Caesarem praefert.” (Die
Tiroler, welche dem Herzog Friedrich mit der leeren Tasche gegen
K. Sigmund, der ihn geächtet hatte, treu blieben, waren also Rebellen!)
Da ein Theil der Österreicher Krieg führte gegen den
Kaiser, war dies gottlos und treulos. „Quod (bellum) nec imperante
„Ladislao movere licebat; quanto minus illo tacente? Qui dumpupil-„lus
est semper tacere censetur, nesciens quid sibi antiquius sit.
„Docendi pueri non sequendi; corrigendi non adulandi sunt.” Aber
auch des Ladislaus P. Nutzen haben die Österreicher durch ihren
Aufstand nicht befördert. „Noster, inquiunt, dominus apud Fride-„ricum
in captivitate languebat, neque literis, neque moribus imbue-„batur.
Cibo potuque parcissimo alebatur. Nulla erat ei jocandi fa-»cultas.
Quin tenerrimus puer non sine vitae discrimine Romam ductus
„est. Thesauri ejus, resque mobiles in praedam, castra et vectigalia
„in rapinam ibant; neque Hungariae neque Bohemiae consulebatur.”
Das ist jetzt alles anders!
Diese Einwendungen widerlegt Aeneas Sylvius mit eindringlicher
Beredsamkeit. Kein Gefangener war Ladislaus, er war nur unter
heilsamer Zucht, er wurde gut gehalten und erzogen, das zeigt seine
Gestalt, „in cujus ore yenustas, in gestu gravitas, in aflatu