258
Joseph Chmel.
brachte er sie in seinen Unterredungen mit dem Papste selbst zur
Sprache.
Nr. 604 — 607, wo diese unseligen Theilungen sehr freimüthig besprochen
werden, allerdings wussten dann die armen Länder selbst nicht, woran sie
sich halten sollten !) „specifice, et distincte per patentissirnos limites invene-„runt,
etiain terminationem omnium exceptionum majorem, quam progenitores
„serenissimi domini nostri regis Friderici commiserunt in effectu continentem,
„quod nunquam petere vellent ducatum Austriae, interim,
„quo ha er es masculinus de linea serenissimi regis Alberti
„superesset, respexerunt.” — Unter den Bedingungen (heisst es weiter),
unter welchen die österreichischen Stände Friedrich zum Vormund und Administrator
annahmen, ist die letzte, dass sie von ihrer Verpflichtung gegen ihn
frei sein sollen, wenn er nicht die vorher angeführten Bedingungen erfüllen
würde, darunter war: „Item quod serenissimus dominus rex, gubernator prae-„dictus,
gubernare et regere deberet juxta consilium baronum, nobilium, et
„communitatum ducatus Austriae, qui sibi per congregatos de quatuor par-„tibus
Austriae praedictis nominarentur.” — Das war freilich eine vieldeutige
sehr verfängliche Klausel! — Es heisst desshalb auch in der Instruction
weiter: „et sic matre” (nicht „mater” wie es bei Pray heisst) defuncta regina
„videbatur forsitan serenissimo regi Friderico, quod melius puerum et duca-„tum
Austriae gubernare et tueri volet suo sensu, quam iuxta compacta prae-„dicta,
et nec infantem ali et regi permisit juxta testamentum regium paternum
(? in Pressburg, womit die Österreicher schwerlich zufrieden gewesen
wären), „nec gubernavit ducatum juxta compacta, quia corregentes sibi iuxta
„mentem compactorum nominatos et deputatos parvi pendit, et sua voluntate
„singula fecit, castra, telonia, gabellas et redditus inpignoravit, aliqua ad
„vitas suorum servitorum et aliorum concessit, multas et insolitas (?) novi-„tates
et exactiones fecit, et non solum subditis ducatus, verum etiam aliis
„Praelatis, Principibus et Nobilibus, qui eorum vindemia in Austria habent,
„noyas exactiones et inauditas imposuit, nec debita per serenissimum regem
„Albertum relicta juxta testamentum exsolvit, propter quae omnia et singula
„ducatus ille multas et innumerabiles depraedationes, incendia, liomicidia,
„incarcerationes, exactiones et mutilationes huiusmodi sustinuit et mille
„mala.” — (Wir werden in unserer Abhandlung über diese Vorwürfe mehr
oder weniger aufklärende und theilweise berichtigende Daten anführen.) Ein
Hauptvorwurf in dieser Instruction ist: „in suis scriptis appellavit
„ducatum Austriae suum, et omnes subditos illius tarn nobi-„les,
quam alios, appellat subditos suos, ac si nullus haeres
„superstes esset, prout haec, et alia ex scriptis regio sigillo signatis et muni-„tis
clariu3 poterit comprobari.”
Es wird nun der weitere Verlauf der Bewegung erzählt und am Ende
gesagt: „Item praemissis expositis supplicabit (Angelpek) Domino Cardinali,
„quod illa accuratius quo poterit, fideliter adducat ad aures summi Pontificis,