Stab und Ruthe im Mittelalter.
179
der Gebrauch des Stabes gestattet. Letzteren, denen zugleich der
Genuss der Fleischspeisen erlaubt war, wurde sogar bei den Cluniacensern
das Einhergehen am Stock, dem Herkommen gemäss, vorgeschrieben
l4 ).
Der h. Bernhard beschuldigt manche Klosterbrüder, dass sie,
um die Gestattung der leckeren Fleischkost zu erlangen, Krankheiten
vorgeben. Es ist sehr nöthig, ruft er aus, dass man die kranken Brüder
durch Stäbe kennzeichne, damit man die, deren krankhafter Körperzustand
sich weder durch Magerheit noch Blässe verräth, wenigstens
durch ihre in Händen habenden Stöcke zu erkennen vermöge ,6 ).
Clerus noster in Ecclesia, quando ad opus divinum adsistit, nisi infirmitate
cogente, baculos in Ecclesia manibus non teneant. Regul. S. Chrodegang.
(c. 767) c. 7. ap. Holsten, cod. regul. 2, p. 99, cl. 2. verbd. Anmerk.
1. Studeant summopere Canonici, praedictas horas vigilantissima cura
custodire —. Mox enim ut auditum fuerit signum, festinato omnes ad Ecclesiam
conveniant. — Nec cum baculis in choro, exceptis debilibus, sed
religiosissime illis standum et psallendum est. Concil. Aquisgranens.
an. 816, can. 131. ap. Hartzheim Concil. Germ. 1, 507, cl. 1.
Von einem alten Mönche erzählt der Chronist:
„Quem iam senio curvum artusque b aculo sustentantem vidimus, nec
tarnen a proposito sancto vel psalmodia continua cessantem.” Chron. S. Andreae
(c. 1133) ap. P. M. Germ. 9, 533, 1. 8.
Bildliche Darstellung auf Krücken gestützter Mönche (S. X—XI) Pistolesi
Vatican. 3, p. 255, Tav. 76, dasselbe bei D’ Agincourt Vol. 5, PI. 2, u.Bottari
Rom. Sotter. V, 3, vor d. Titelblatt. Pietro Laurati gli anacoreti, in Campo.
Sant. d. Pisa edt. Lassinio.
Der Altvater Zebina verrichtete Tag und Nacht stehend sein Gebet, und
erst in hohen Jahren stützte er sich während seiner Andacht auf einen Stab.
di tyjv 6i7jV£>d3 GTa<nv tö ^vjpccg aXurccog cpspeiv ovx eia, epsuTp.cc
tovto rvjv ßaxrvjpi'av tcpoaicpepe, xai rocury npcjax.'kivop.EVOs vpyei tov Aeö 1 -
norvjv, xat rju^STO. B. Theodoret. (f ant. an. 457) Hist, religiös, op. 3,
1258. edt. Noessel.
14 ) In nocte quocumque incedit, portat ante se laternam, portatque b aculum
si carnem comedit. Bernard. (c. 1109) Ord. Cluniac. ap. Hergott. Vet.
discipl. monast. p. 208. cnf. S. Udalric. consuet. ap. D’Acher. Spicil. 4, 180.
edt. l ma - Ex quo carnem comedere incipiet, quocunque perget, caput opertus
caputio, et baculo se sustentans incedere debet. S. Lanfranc. (t 1089)
Constit. ap. Holsten. Cod. regul. 2, 280, cl. 2. edt. Brok.
15 ) Ad discernendum deinde inter sanos et male habentes, baculos in manibus
portare iubentur aegrotantes, plane necessarios: ut quam pallor in vultu,
maciesque non indicat, baculus sustentans mentiatur invaletudinem. S.
Bernard. ( f 1153) op. 1, 542, d. Paris 1719.
12 *