Skip to main content Jump to sidebar

Full text : Sitzungsberichte / Akademie der Wissenschaften in Wien, Philosophisch-Historische Klasse Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, Wien, 99. Band, (Jahrgang 1881)

der  in  concreto  genommene  freithätige  Act  nothwendig  entweder ­
  moralisch  gut  oder  moralisch  böse  sein  muss. 1  Unter
dem  in  concreto  oder  individuell  aufgefassten  Acte  versteht
Durand  eben  den  mit  Beziehung  auf  Ziel  und  Umstände  ins
Auge  gefassten  Act.
Das  Ziel  der  Handlung  wird  durch  die  Intentio  angestrebt,
während  die  Electio  sich  auf  die  Mittel  zur  Erlangung  des
Zieles  bezieht. 2  Indess  muss  der  Intentio  nicht  schlechthin
eine  unmittelbare  Beziehung  auf  das  Ziel  als  Object  der  Action
gegeben  werden,  da  sie  auch  im  weiteren  Sinne  als  Bewegung
zum  Ziele  hin  verstanden  werden  kann. 3  Intendere  und  Eligere
haben  mit  einander  gemein,  dass  sie  sich  zunächst  nicht  auf
ein  Bonum  in  se,  sondern  auf  ein  Bonum  propter  aliud  beziehen; ­
  hiedurch  unterscheiden  sie  sich  vom  Simpliciter  veile,
welches  sich  auf  das  Bonum  in  se  bezieht.  In  diesem  Unterschiede ­
  zwischen  Simpliciter  veile  und  Veile  propter  aliud  reflectirt
  sich  im  Willensgebiete  der  Unterschied  zwischen  dem
unmittelbaren  und  vermittelten  Erkennen  des  Intellectes. 4  Das

1  2  dist.  40,  qu.  2.  —  Vgl.  Thom.  2,  1  qu.  18,  art.  9:  Oportet  quod  quilibet
actus  individualis  habeat  aliquam  circumstantiam  per  quam  trahatur  ad
bonum  vel  ad  malum,  ad  minus  ex  parte  intentionis.
2  2  dist.  37,  qu.  2,  n.  8.
3  Advertendum  tarnen,  quod  licet  sic  proprie  utamur  nomine  intentionis,
tarnen  in  communi  usu  loquendi  quandoque  nomen  intentionis  sumitur
large  pro  actu  voluntatis,  quo  immediate  volumus  aliquid,  praecipue  in
operabilibus,  sicut  dicimus  quandoque,  quod  intendimus  ire  ad  talem  locum,
vel  incedere  vel  aliquid  hujusmodi.  L.  c.,  n.  7.  —  Ygl.  Thom.  2,  1  qu.  12,
art.  4:  Motus  voluntatis  in  finem  et  in  id  quod  est  in  finem,  potest  considerari
  dupliciter:  Uno  modo  secundum  quod  voluntas  in  utrumque  fertur
absolute  et  secundum  se;  et  sic  sunt  simpliciter  duo  motus  voluntatis  in
utrumque.  Alio  modo  potest  considerari,  secundum  quod  voluntas  fertur
in  id,  quod  est  ad  finem,  propter  finem;  et  sic  unus  et  idem  subjecto
motus  voluntatis  est  tendens  ad  finem  et  in  id  quod  est  ad  finem.
4  Intellectus  assentit  alicui  per  se  noto  sicut  primis  principiis,  et  hic  assensus
  vocatur  intellectus.  Aliis  autem  assentit  tanquam  notis  propter  aliud
sicut  conclusionibus  deductis  ex  primis  principiis,  et  hic  assensus  vocatur
scientia  vel  aliquo  alio  nomine;  et  ad  alterum  istorum  reducitur  omnis
assensus  intellectus  sive  in  speculativis,  sive  in  practicis.  Similiter  voluntas ­
  fertur  in  aliquid  absolute  tanquam  in  bonum  per  se,  et  hic  motus
dicitur  simplex  veile,  et  in  aliud  fertur  non  tanquam  in  bonum  propter
se  sed  sicut  in  bonum  propter  aliud,  et  hic  actus  dicitur  eligere  vel
intendere  sub  diversis  rationibus.  2  dist.  37,  qu.  3,  n.  6.
            
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.