Skip to main content Jump to sidebar

Full text : Sitzungsberichte / Akademie der Wissenschaften in Wien, Philosophisch-Historische Klasse Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, Wien, 98. Band, (Jahrgang 1881)

■

Der  Averroismns  in  der  cbristlich-peripatetieclien  Psychologie.  317
der  Coinprehensio  summi  boni  ergibt. 1  Die  Poena  sensus  ist
eine  doppelte,  sofern  sie  tlieils  aus  der  Poena  damni,  theils
aus  der  der  Seele  anhaftenden  Vitiosität  resultirt. 2  Eine  Poena
sensus  im  eigentlichen  Sinne  wird  der  Peripatetiker  als  Vertreter ­
  der  natürlichen  Vernunft  nicht  zugehen;  deshalb  erklären
Lactantius  3  und  Tertullian  1  ausdrücklich,  dass  diese  Art  von
Strafe  nicht  durch  die  natürliche  Vernunft,  sondern  durch  die
in  den  heiligen  Schriften  niedergelegte  Offenbarung  gelehrt
werde;  Avicenna,  der  diesen  Offenbarungsausspruch  kennt,
sucht  sich  denselben  vom  Standpunkte  seines  philosophischperipatetischen ­
  Denkens  auf  seine  Weise  zurechtzülegen.  5  Plato
hingegen,  der  in  Bezug  auf  göttliche  Dinge  am  Glauben  sich
zu  orientiren  gewohnt  war  und  in  seinem  Timäus  die  Verehrung ­
  der  von  den  Vorfahren  überkommenen.  Ueberliefcrung
anhefiehlt,  spricht  wiederholt  von  einer  Poena  sensus  im  eigentlichen ­
  Sinne;  und  Thomas  Aquinas 0  erklärt  die  Möglichkeit
derselben  aus  dem  die  Seele  des  Verworfenen  treffenden  Verluste ­
  der  vierfachen  Illimitatio,  welche  der  Seele  gegenüber
der  Körperwelt  zukomrat. 7
1  Aristoteles  in  substantiis  separatis  posuit  gandinm.  Dicit  enim  10  Ethic.,
Denm  gaudere  optimo  et  cognatissimo;  12  Metapb.  ostendit  substantias
snpernas  summopere  delectari,  qnia  intelligentia  sit  Optimum  et  delectabilissimnm.
  Ibid.
2  Quaeres  an  poena  sequens  ignorantiam  et  sequens  vitia  sit  poena  damni;
et  si  est,  tune  poena  damni  non  differt  a  poena  sensus  aequivoee  dicta.
Respondeo,  ignorantiam  posse  bifariam  considerari,  uno  modo  ut  est  privatio
  boni  ....  alio  modo  ut  ignorantia  ponit  aliqnid  in  subjecto  (seil,
carentiam  aetionis  vitiosae),  et  sic  tristitia  sequens  ignorantiam  non  est
poena  damni  sed  sequens  illud  positivum.  Melius  liaec  distinctio  deprehenditur
  in  vitio;  nam  vitium,  ut  est  privatio  boni  (seil,  virtutis),  tristitia
sequens  est  poena  damni;  ut  vitium  est  habitus  aliquid  ponens  in  anima,
tristitia  sequens  est  poena  sensus  animastica  sive  aequivoee  dicta.  Ibid.
3  Inst.  div.  VII,  21.
*  Apologet.,  c.  4G.
5  Avicenna  Peripateticns  nono  libro  suae  Metaphysicae  ait  animas  impiorum
  cremari,  quatenus  appreliendunt  ignem  snb  ratione  disconvenientis;
veluti,  qui  somniat  aliquando  phantastice  in  somno  apprebendens  aliqnid
sub  ratione  terribilis,  majori  cruciatu  exardet,  quam  si  in  vigilia  ex
praesentia  ejusdem  eruciaretnr.  Ibid.
6  Contr.  gent.  IV,  90;  Quaestt.  de  anima,  qn.  21;  Quodlibet.  II,  art.  23.
1  Sanctissimus  vir  Thomas  ignem  infernmo  quadrupliciter  poenam  inferre
animae  asserit;  1.  inquantum  ab  ea  aufert  illiinitationem  loci,  et  hoc
            
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.