Skip to main content Jump to sidebar

Full text : Sitzungsberichte / Akademie der Wissenschaften in Wien, Philosophisch-Historische Klasse Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, Wien, 98. Band, (Jahrgang 1881)

Der  Averroisimis  in  der  chriBtlich-peripatetiRchen  Psychologie.

287

so  auch  Alles  in  jeder  Weise  erkennt.'  Es  braucht  nicht  gesagt
zu  werden,  dass  es  sich  um  das  blosse  Postulat  einer  vollkommenen ­
  Erkenntniss  handelt, 2  dessen  Erfüllung  im  irdischen
Zeitleben  nicht  zu  erwarten  ist,  da  das  individuelle  Menschensein ­
  nicht  schlechthin  in  die  Form  der  geistigen  Allgemeinheit
übergehen  kann,  während  umgekehrt  der  wirkliche  Uebergang
in  jene  Form  das  persönliche  Selbstleben,  und  damit  den  Träger
der  postulirten  Erkenntniss  aufhebt.
Wir  wollen  schliesslich  noch  beifügen,  dass  Jandunus
einerseits  Intellect  und  Wille  als  Eine  Seelenpotenz  ansieht, 3
andererseits  aber  den  Intellectus  speculativus  und  Intellectus
practicus  als  zwei  von  einander  verschiedene  Potenzen  auseinandergehalten ­
  wissen  will. 4  Der  Erklärungsgrund  dessen  liegt
in  allem  bisher  Entwickelten  enthalten.  Das  Wollen  ist  eine
dem  Erkennen  mit  natürlicher  Nothwendigkeit  nachfolgende

'  Entia  niliil  aliud  sunt,  nisi  scientia  Dei.  Qnod  sic  intelligo,  quia  entia
secundum  quod  sunt  in  Deo,  non  sunt  aliud  nisi  scientia  ejus,  et  scientia
ejus  est  causa  propria  et  nobilissima  omnium  entium.  Et  similiter  homo
secundum  intellectum  est  omnia  entia  quantum  ad  eorum  scientias  aut
cognitiones,  et  est  causa  omnium  entium  quantum  ad  eorum  cognitiones
intellectuales.  O.  c.  1(1,  qu.  37,  fol.  102,  2.  C.
2  Dieses  Postulat  ruht  auf  gewissen  kosmologischen  Grundanschauungen
der  averroistischen  Doctrin:  Quod  coujunc.tio  nostra  cum  ipso  intellectu
agente  sit  possibilis,  probat  Commentator  (12  Metapb.,  conim.  35):  Cum
intelligentiae  abstractae,  in  eo  quod  sunt  abstractae,  sunt  principia  illorum,
quorum  sunt  principia  moventia  duobus  modis,  seil,  secundum  quod  movcutes
  et  secundum  quod  finis,  intelligentia  autein  agens  est  abstracta,
est  principium  movens,  inquantum  movet  intellectum  nostrum  possibilem
ad  intelligendum,  neecsse  est  quod  movet  nos  secundum  quod  amatum
amans  i.  e.  ratione  finis;  et  si  omnis  motus  necesse  est  ut  continuetur
cum  eo,  a  quo  fit  secundum  finem,  i.  e.  omnis  motus  naturalis  pervenit
ad  finem  ad  quem  ordiuatur,  necesse  est,  ut  in  prostremo  continuemur
cum  hoc  intellectu  abstracto,  i.  c.  conjungamur  cum  eo  ot  adipiscamur
illum  aliquo  modo,  ita  quod  erimus  dependentes  a  tali  principio,  a  quo
coelum  dependet,  quamvis  lioe  sit  in  nobis  in  aliqno  tempore,  i.  e.  quod
tune  intolligemus  per  principium  quodammodo  simile  principio,  a  quo
coelum  dependet.  Sicut  enim  principium  a  quo  coelum  pendet,  est  causa
universalster  omnium  entium,  ita  intellectus  agens,  cui  conjungitur  completa
  gene.ratione  intellectus  in  liabitn,  est  causa  omnium  intellectionum
nostrarum.  E.  c.  fol.  102,  2.  D.
3  0.  c.  III,  qu.  39.
4  0.  c.  III,  qu.  3G.
            
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.