Der AverroiömoB in der christlich-peripatetißchen Psychologie.
253
Baconthorp’s Zurechtsetzung mit der eben erwähnten controversen
aristotelischen Stelle beruht auf der doppelten Annahme,
dass das eigentliche Object des Intellectes das Seiende
als solches sei, andererseits aber der natürlichen Ordnung gemäss
das Singuläre das Primum cognitum sei. 1 Baconthorp
gibt zu, dass das Singuläre nur beziehungsweise und uneigentlich
directes Object des Intellectes sei, 2 und gemäss der Natur
des menschlichen Intellectes nur indirectes oder mittelbares
Object sein könne, weil das menschliche Erkennen vom unvollkommenen
Erkennen zum vollkommenen, also von der Erkenntniss
sub universali zur Erkenntniss des Singulären oder
der vollen Wirklichkeit des Objectes fortschreitet. 3 Baconthorp
nähert sich durch seine Annahme einer, wenigstens beziehungsweise,
directen Intellectiverkenntniss, sowie durch Bezeichnung
des Ens als des dem Intellecte adäquirten Objectes Duns
ecce iutellcctus circumflexe, i. c. sphaeraliter discernit quodquideratesse,
et per corisequens objectum, quod praeeessit, seil, singulare, fuit objectum
rectum. 1 dist. 3, qu. 1, art. 2, §. 2.
1 Si aliquid impediret quod singulare esset primum cognitum ex parte objecti
et ex natura rei, hoc maxime esset, quia non continetur essentialiter
sub geliere vel sub specie secundum illud Platonis; desceudendo
enim ad specialia jubet Plato quiescere. Sed hoc nihil est; ergo etc.
Proho minorem: Quia si ad speciem specialissimam est quiescenduin,
hoc sic intelligendum est, quod de individuis non est quaerenda scientia
(ut probat Philosophus), sed ad speciem est standum tanquam ad illud,
de quo potest haberi scientia; sed cum hoc, quod de individuo non est
scientia, tarnen est essentialiter contentum sub specie specialissima.
V. g. de Socrato non est scientia, et tarnen essentialiter continetur sub
ente, quod est objectum intellectus, quod est propositum. 1 dist. 3, qu. 1,
art. 2, §. 3.
2 Nihil prohibet, quod singulare secundum se acceptum et absolute sit objectum
indirectum intellectus, et tarnen quod intellectus ut considerat
singulare ut in liabitudine ad universale, sit objectum quodammodo directum,
quia sic quodammodo est cum eo; et hoc est ad propositum de
induetione, qua prohatur universale per siugularia. 1 dist. 3, qu. 1,
art. 2, §. d.
3 Ordo naturae est, quod primum est perfectissimum; ideo singulare, quod
perfectius esse dicit quam genus vel species, ex parte rei est prius. Sed
in intellectu, quando acquirit sibi scientiam, est ordo generationis, et in
ordine generationis illud, quod est prius, est imperfectius, quia in generatione
unumquodque vadit de imperfecto ad perfectum; ideo ex parte
intellectus prius cognoscitur aliquid in universali et imperfeete. Ibid.