Der AvorroismuK in der christlich-peripatetischen Psychologie.
245
pollentiam besagt, dass sie wahrhaft in qualibet parte corporis
sei, als ob sie selber ausgedehnt wäre.' Das Totuni compositum,
dessen Wesensform sie ist, ist ein Extensum per accidens;
der nächste und unmittelbare Grund seines Ausgedehntseins
ist die Corporeitas des stofflichen Leibesgebildes, die
Ratio prima et principalis des Ausgedehntseins die intellective
Form. Das Verhältniss der intellectiven Form zum ausgedehnten
Compositum erläutert Baconthorp durch das Verhältniss
des ausgedehntes Punktes zu der ausgedehnten Linie, in deren
jedem Theile der Punkt enthalten ist, 2 mit dem Beifügen, dass,
sobald einmal die intellective Seele als Wesensform feststeht,
ihr Verhältniss zum ausgedehnten Compositum nicht anders
als in der bezeichneten Weise gefasst werden könne, obschon
eine positive Nachweisung dessen, dass es sich so verhält,
nicht möglich ist. 3
Baconthorps Annahme einer von der intellectiven Wesensform
des Menschen unterschiedenen Form des Menschenkörpers
hat ihren Grundhalt in der aus Averroes herübergenommenen
Lehre von der Präexistenz der Formen der Körperdinge in
der Materie. 1 Diese Lehre ist dem Wesen nach dieselbe,
1 3 *1 ist. 18, art. 1.
2 Supponamus quod punctus esset forma substantialis lineae (sicut supponunt.
geometrae, quod punctus flucns causat Iineam), si post addamus huic
suppositioni, quod punctus nullo modo potest dividi nec secundum situm,
ncc secundum positionem nec secundum extensionem, nec quocunquo alio
modo cogitabili, sequitur quod punctus sic est forma substantialis lineae,
quod est totus in tota linea, et totus in qualibet parte. Ibid.
3 Animam intellectivam esse totam in toto et totam in qualibet parte indivisam
et inextensam, non potest hoc probari faciendo probationem per
ca, quae sibi et aliis formis substantialibus conveniunt, et sic procedere
via probativa et affirmattva, quia in multis fugit naturam aliarum formarum.
Ibid.
4 Baconthorp bezieht sich liier auf die Erklärung, welche Averroes zu
Aristot. Metaph. XTI, text. comm. 11 (d. i. Metaph. XI, p. 1069 b, lin. 27 ff.)
gibt, und citirt aus derselben folgende Stelle: Aristoteles vult narrare
quod, quamvis materia prima sit una secundum subjeetnm, tarnen multa
est in potentia et habilitate, et quodlibet ens habet cum materia Omnium
materiam propriam Sic solvitur quaestio, quomodo unumquodque
ens fit ex ente; non enim quodlibet ens, quod fit, fit ex quolibet ente
in potentia, sed unumquodque entium fit ab eo,- quod est in potentia illud,
quod fit, i. e. ex prnpria potentia, ita quod numerus potentiarum sit sic.ut