Skip to main content Jump to sidebar

Full text : Sitzungsberichte / Akademie der Wissenschaften in Wien, Philosophisch-Historische Klasse Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, Wien, 98. Band, (Jahrgang 1881)

Der  AverroisnmB  in  der  cbristlich-peripatetischen  Psychologie.

209

Affecte  (Passiones)  radiciren  sonach  im  Herzen,  welches  in
Kraft  derselben  physische  Veränderungen  erfährt;  1  demzufolge
muss  auch  der  in  den  Affecten  sich  kundgebende  Appetitus
sensualis  im  Herzen  seinen  Sitz  haben, 2  natürlich  nicht  subjectiv
  oder  real,  wie  die  Affecte,  sondern  objectiv  oder  intentional. ­
  3  Aureolus  hat  ein  besonderes  Interesse,  die  Subjectirung
der  Affecte  im  Herzen,  die  nach  ihm  ausdrückliche  Lehre  des
Aristoteles  und  Averroes  ist,  zu  vertreten;  die  durch  die  Affecte
im  Herzen  causirten  physischen  Wirkungen  sollen  die  ihnen
attribuirte  Bezeichnung:  ,Passiones'  rechtfertigen,  nicht  als  ob
sie  selber  Passiones  wären,  sondern  weil  sie  Leidenheiten  verursachen. ­
  4
Aureolus  erweitert  den  Begriff  der  Passio,  wenn  er  unter
die  Passiones  auch  die  rein  sinnliche  Lust-  und  Schmerzempfindung ­
  einbezieht.  Er  verhehlt  sich  nicht  den  Unterschied
zwischen  Affect  und  rein  sinnlicher  Empfindung,  wenn  er  die

sensni  exteriori  sive  interiori,  et  ex  apprehensione  illa  statim  movetur
cor,  quandoque  secundum  virtutem  irascibilem,  quandoque  secundum  concnpiseibilem,
  secundum  quod  occurrunt  diversae  apprehensiones  convenientes
  sive  sensui  exteriori  sive  interiori,  cujusmodi  sunt  excellentia
et  amicitia  et  hujusmodi,  respectu  quorum  sunt  passiones  et  appetitus.
2  dist.  24,  qu.  1.
1  Amor  est  dilatatio  cordis  et  odium  rarefactio  .  .  .  Detestatio  non  est  nisi
repressio  objecti  .  .  .  delectatio  non  est  nisi  dilatatio  ambiens,  et  tristitia
est  coangustatio  opposita  Spei  correspondet  alteratio  cordis,  quae
videtur  infrigidatio;  ira  fit  ex  spiritibus  multiplicatis  confortantibus  cor.
Spes  est  cum  quadam  appetitione,  quae  est  rarefactio,  sed  andacia  cum
contritione  cordis.  Oppositum  utriusque  defectus  est,  unde  cor  fit  marcidum
  non  stans,  et  est  cum  quadam  apertione,  et  tune  sequitnr  desperatio.
In  timore  vero  est  cor  marcidins  cum  clausione.  3  dist.  16,  art.  2.
2  Sensnalitas  est  hujusmodi  appetitus  existens  in  corde,  de  quo
snnt  omnes  passiones  sensuales  subjective  li.  e.  appetitus,  quod  vocat
Aristoteles  obediens  rationi  sive  aptum  natum  obedire  rationi;  et  qnandoque
  victus  a  passione  fit  inobediens  rationi  et  tune  dicitur  sensnalitas
et  assimilatur  serpenti,  ideo  quod  habet  callide  attrahere  rationem  ad
illimitata  et  suadere  ei  (siehe  oben  S.  206,  Anm.  3).  2  dist.  24,  qu.  1.
3  Actus  vitales  dienntur,  quibus  potentia  intentionalis  objecto  unitur,  qui
est  proprins  modus  nnionis  ....  Augustinus  dicit,  nihil  tarn  praesens
quam  quod  cogitatione  ponitur;  sed  actui  appetitus  sensitivi  unitur  objectum
  potentiae  modo  vitali  et  intentionaliter;  ergo  etc.  3  dist.  15,  art.  1.
4  Non  sunt  formaliter  passiones,  sed  solum  causaliter,  quin  veras  passiones
causant.  3  dist.  15,  art.  2.
Sitiungsber.  d.  pliil.-hist.  CI.  XCVIII.  Bd.  I.  Hft.  14
            
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.