Skip to main content Jump to sidebar

Full text : Sitzungsberichte / Akademie der Wissenschaften in Wien, Philosophisch-Historische Klasse Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, Wien, 98. Band, (Jahrgang 1881)

Der  Averroismus  in  der  christlich-peripatetischen  Psychologie.

197

particulärer  Intentionen,  und  bekundet  hiedurch  ihre  Angehörigkeit ­
  an  den  Bereich  der  sensitiven  Potenzen;  auch  die  Memoria
gehört  dem  Bereiche  der  menschlichen  Animalität  an.  Der
Iutellect  ist  zufolge  seiner  vollkommenen  Geistigkeit  über  den
iu  Cogitativa  und  Memoria  repräsentirten  Unterschied  und
Gegensatz  zwischen  elicitiver  und  retinirender  Potenz  hinausgestellt; ­
  die  Differenz  zwischen  jenen  beiden  Potenzen  beruht
eben  nur  auf  dem  Gradunterschiede  ihrer  unvollkommenen
Geistigkeit.  1  Während  es  nämlich  die  Cogitativa  mit  der  Unterscheidung ­
  und  Aufeinanderbeziehung  der  Dinge  und  ihrer
Comprehensionen  zu  thun  hat,  befasst  sich  die  Memoria  ausschliesslich ­
  mit  den  Comprehensionen,  steht  also  ebenso  über
der  Cogitativa,  wie  diese  über  der  Imaginativa.  2  Die  Memoria
erscheint  so  dem  Intellecte  ganz  nahe  gerückt;  ja  man  kann
in  einem  gewissen  Sinne  sogar  von  einem  Gedächtniss  des  Intellectes
  sprechen; 3  nur  hat  man  nicht  zu  übersehen,  dass  das
quaerendo  formas  sive  formam,  super  quam  fuerat  compreliensio,  qua
inventa  et  copulata  cum  apprehensione  habetur  actus  reminiscentiae.
Eodem  modo  est  dicendum,  quando  cogitativae  imaginativa  offert  primo
formam  rei  sensatae,  et  postmodum  occurrit  sensatio  sive  comprehensio,
quae  non  habuit  counexionem  cum  forma  illa,  statim  cogitatio  discurrit
circa  comprehensiones  retentas  in  thesauro  memoriae,  donec  inveniat
comprehensionem  propriam,  qua  h&bita  statim  format  actum,  qui  dicitur
actus  reminiscentiae,  ut  sic  actus  reminiscentiae  differat  ab  actu  memoriae ­
  per  hoc,  quod  est  finis  discursus  modo  praedicto.  Ibid.
1  Secundum  gradum  operationum  in  spiritualitate  est  gradus  organorum
et  potentiarum  organicarum,  quae  sunt  principia  illarum  operationum.
Et  hinc  est,  quod  quia  spinitualior  est  visio  quam  auditio,  ideo  habet
organum  altius;  quia  et  operatio  sensus  communis  est  spiritualior  quam
operatio  sensus  particularis,  ideo  requirit  aliud  et  aliud  organum  quam
illa.  Idem  patet  inductive  in  omnibus  potentiis  usque  ad  intellectum;
quia  semper,  quanto  est  subtilior,  tanto  operatio  ejus  est  spiritualior.  Ibid.
2  Virtus  cogitativa  secundum  Commentatorem  componit  et  dividit  intentiones
sensatas  ad  invicem;  nunc  antem  actus  simpliciter  praecedit  actum  apprehensionis
  compositum,  ergo  simplex  apprehensio  apprehensionem  compositam,
  ergo  cogitativa  imaginativam.  Sed  memoria  est  ulterior  cogitativa
....  quia  experimur  potentiam  retentivam  comprehensionum  sine  retentione
  rei  comprehensae  ....  ergo  oportet  esse  ulteriorem,  quae  sit
ipsarum  comprehensionum,  posterior  cogitativa,  quae  comprehensiones
separat  vel  dividit  a  rebus  comprehensis.  Ibid.
3  Capiendo  memoriam  cum  apprehensione  actus  cum  praeteritioue,  tune
dico,  quod  memoria  potest  pertinere  ad  intellectum;  non  enim  repugnat
intellectui  apprehendere  actum  sub  praeteritione  magis  quam  sensui.  Ibid.
            
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.