Skip to main content Jump to sidebar

Full text : Sitzungsberichte / Akademie der Wissenschaften in Wien, Philosophisch-Historische Klasse Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, Wien, 97. Band, (Jahrgang 1880)

Zur  Kritik  und  Würdigung  der  Passio  sanctorum  quatuor  coronatorum.

775

III.  Syntaktische  Eigentümlichkeiten.  A.  Gebrauch ­
  der  Casus.  Sicher  ist  der  Genetiv  bei  doctus  333,  2,
zweifelhaft  bei  den  Verben  delector  (331,  8  uere  delector  horum
hominum  nach  B)  und  imbuo  (324,  4  magnae  peritiae  artis
vmbutos).  Einmal  steht  der  Genetiv,  wo  man  de  erwartet:  324,
13  coeperunt  artis  liuius  (—  de  hac  arte)  delimare  sermonem.
Aehnlich  drückt  sich  Victor  von  Vita  aus;  II,  41:  pro  disputatione
  fidei  ueniatur;  II,  42:  nos  disputationem  legis  nullatenus
declinare.  —  Mit  dem  Dativ  findet  sich  iubeo  verbunden:  334,  2
inssit  cuidam  tribuno  Lampadio  eos  audire;  334,  19  iussit  Lampadius
  tribunus  Simproniano;  335,  11  quod  iusserunt  nobis
piissimi  imperatores.  —  Der  Aceusativ  nach  quaeso  (327,  13
quaeso  uos)  ist  archaisch,  nach  supplico  (327,  20  supplico  uos)
spätlateinisch.  —  Der  Ablativ  sua  praesentia  (324,  2),  wo  man
in  erwartet,  findet  sich  ebenso  bei  Victor  von  Vita;  II,  3:
praesentia  eius;  III,  32:  cuius  praesentia.  Desgleichen  ist  der
temporale  Ablativ  statt  des  Accusativs  oder  der  Praeposition
per  (337,  26  corpora  iacuerunt  ibi  diebus  quinque)  im  Spätlatein
häufig  genug.  —  B.  Adiectiv  und  Pronomen.  Das  Adiectiv
steht  zweimal  für  den  Genetiv  des  Substantivs:  336,  9  und
20  sub  uoce  praeconia.  Dieser  Gebrauch  ist  dem  Victor  von
Vita  sehr  geläufig.  Vgl.  III,  20:  nauibus  dominicis;  III,  50:
auctoritate  uxoria  increpatus.  —  Demonstrativ  statt  des  Possessivs:
331,  24  fecerunt  omnia  secundum  consuetudinem  eonm  (=  suam).
Umgekehrt  ist  333,  26  das  Reflexiv  statt  des  Demonstrativs
gesetzt:  eos  sacrilegos  Christianos  esse  et  per  incantationupi  carmina
omne  genus  humanum  sibi  humiliari.  Auch  hiefür  finden  sich
Beispiele  bei  Victor  von  Vita;  II,  48:  suggerit  cuidam  diacono,
ut  eum  (—  se)  episcopo  nuntiaret;  I,  15:  ecclesiam  nomine  Restitutam
  suae  religioni  mancipauit  atque  uniuersas,  quae  intra  muros
fuerant  ciuitatis,  cum  suis  (—  earum)  diuitiis  abstulit.  —  Höchst
auffallend  ist  329,  4  ff.  hoc  signum  quod  aliquando  fuit  ad  crudelitatem,
  nunc  autem  ad  uitam  perducit  aeternam,  maxime  autem
eos  qui  credunt  in  eum.  Bei  eum  kann  man  nicht  an  deum
oder  Christum  denken,  sondern  man  ist  genöthigt,  das  Demonstrativ ­
  auf  signum  zu  beziehen.  Dies  als  Masculinum  zu  fassen
(vgl.  Rönsch  S.  266),  verbietet  natürlich  die  Form  und  das
dabeistehende  lioc.  Demnach  bleibt  nichts  übrig,  als  anzunehmen, ­
  das  Masculinum  eum  stehe  für  das  Neutrum.  Genau
            
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.