Zur Kritik und Würdigung der Passio sanctorum quatuor coronatorum.
775
III. Syntaktische Eigentümlichkeiten. A. Gebrauch
der Casus. Sicher ist der Genetiv bei doctus 333, 2,
zweifelhaft bei den Verben delector (331, 8 uere delector horum
hominum nach B) und imbuo (324, 4 magnae peritiae artis
vmbutos). Einmal steht der Genetiv, wo man de erwartet: 324,
13 coeperunt artis liuius (— de hac arte) delimare sermonem.
Aehnlich drückt sich Victor von Vita aus; II, 41: pro disputatione
fidei ueniatur; II, 42: nos disputationem legis nullatenus
declinare. — Mit dem Dativ findet sich iubeo verbunden: 334, 2
inssit cuidam tribuno Lampadio eos audire; 334, 19 iussit Lampadius
tribunus Simproniano; 335, 11 quod iusserunt nobis
piissimi imperatores. — Der Aceusativ nach quaeso (327, 13
quaeso uos) ist archaisch, nach supplico (327, 20 supplico uos)
spätlateinisch. — Der Ablativ sua praesentia (324, 2), wo man
in erwartet, findet sich ebenso bei Victor von Vita; II, 3:
praesentia eius; III, 32: cuius praesentia. Desgleichen ist der
temporale Ablativ statt des Accusativs oder der Praeposition
per (337, 26 corpora iacuerunt ibi diebus quinque) im Spätlatein
häufig genug. — B. Adiectiv und Pronomen. Das Adiectiv
steht zweimal für den Genetiv des Substantivs: 336, 9 und
20 sub uoce praeconia. Dieser Gebrauch ist dem Victor von
Vita sehr geläufig. Vgl. III, 20: nauibus dominicis; III, 50:
auctoritate uxoria increpatus. — Demonstrativ statt des Possessivs:
331, 24 fecerunt omnia secundum consuetudinem eonm (= suam).
Umgekehrt ist 333, 26 das Reflexiv statt des Demonstrativs
gesetzt: eos sacrilegos Christianos esse et per incantationupi carmina
omne genus humanum sibi humiliari. Auch hiefür finden sich
Beispiele bei Victor von Vita; II, 48: suggerit cuidam diacono,
ut eum (— se) episcopo nuntiaret; I, 15: ecclesiam nomine Restitutam
suae religioni mancipauit atque uniuersas, quae intra muros
fuerant ciuitatis, cum suis (— earum) diuitiis abstulit. — Höchst
auffallend ist 329, 4 ff. hoc signum quod aliquando fuit ad crudelitatem,
nunc autem ad uitam perducit aeternam, maxime autem
eos qui credunt in eum. Bei eum kann man nicht an deum
oder Christum denken, sondern man ist genöthigt, das Demonstrativ
auf signum zu beziehen. Dies als Masculinum zu fassen
(vgl. Rönsch S. 266), verbietet natürlich die Form und das
dabeistehende lioc. Demnach bleibt nichts übrig, als anzunehmen,
das Masculinum eum stehe für das Neutrum. Genau