682
Petsclienig.
II, 17 uniuersa tela furoris in persecutionem ecclesiae catholicae
. . . conuertil. BVCMa persecutione. Für in mit dem
Ablativ statt mit dem Accusativ bietet Victor zahlreiche Beispiele.
Dass diese Stelle denselben anzureilien ist, zeigt III, 44
in gaudio conuersus. Ferner gehören hielier: I, 11 in amaritudine
(BP) absinthii uersa, II, 39 Carthagine (BVCPR) ueniatis,
III, 12 in persecutione (so M, prosecutione BVL) uenturis, III, 68
abierunt in captiuitate Maurorum BVCafi.
III, 3 quisquis enim aliquid prauitatis inuenerit, sibi imputato
quod incurrit. imputato schrieb Halm nach einer Coni.
Mommsens; die Mss lesen imputat. Das Praesens ist ohne
Zweifel richtig und steht für das Futurum wie II, 4 habetis und
iubentur, III, 17 si iuruueritis ita . . . dimittit uos, II, 5 gubernat,
II, 43 et facio, II, 44 et ego scribo, Pass. 12 nemo me separat.
III, 9 quod eis nec donandi nec testandi aut capiendi uel ab
aliis derelictum penitus ius esset. Statt ius esset haben die Mss
subiaceret. Zu diesem Verbum vgl. man Lac.tant. de ira dei
18, 14 si deo subiacet cogitare, sapere, int eiligere, prouidere,
praestare; inst. diu. VII, 20, 11 deo autem, cui subiacet posse
omnia; dazu Bünem. — subiacere mit dem Dativ hat also die
Bedeutung ,in jemandes Macht stehen, jemandem zukommen'.
Es wäre daher nicht gewagt, wenn man hier penitus (ins) subiaceret
schreiben wollte. Aber dies ist durchaus unnöthig, da
der Genetiv des Gerund. den Infinitiv vertritt. Dieser Gebrauch
findet sich bekanntlich bei Tacitus; vgl. Drägers Einl. z. d.
Ann. S. 24, Hist. Synt. II, 802. Dass derselbe sich aber bis
in die späteste Latinität und weit ins Mittelalter hinein erhalten
hat, beweisen Jordan. Get. c. 10 nec Moesiae solum credens
sibi tutum fore aliquantum remorandi, Leg. Liutprandi 15, I
(720 n. Chr.) pigneratüs fuerit in bis rebus in quibus lecitum
est pignerandi. Wie de)' Gen. Ger. bei subiaceret als Subiect
steht, so II, 32 als Obiect bei sinebat: in qua constipatione
secedendi ad naturalem officium nulla ratio sinebat loci.
III, 14 non dubitantes quod plus alimoniae inopum proficeret,
quod sacrosanctis pontificibus iuste conlatum est. Alle Mss
lesen proficere, nur fehlt quod in ML. Die Ueberlieferung ist
richtig. Vgl. Augustin. C. D. XXII, 28: quod quidem sic tangit
in libms de re publica Tullius, ut eum (Platonem) lusisse q>otius
quam quod id. uerum esse adfirmet dicere uoluisse. Zu dieser