54
Werner.
Spruche gegen die Anschauungen seines Lehrers Aristoteles, 1
der, wie vorhin bemerkt wurde, über den Gedanken einer
blossen Gattungseinheit der Menschen nicht hinauskam, und
demzufolge an angeborne Unterschiede edlerer und minder
edler Menschennaturen, wie unter den Einzelnen so auch unter
den Völkern, glaubte. Alexander hat nach Plutarchs Dafürhalten
das in lebendige That umgesetzt, was der Stoiker Zeno
in seinem Werke über den Staat als philosophische Wahrheit
lehrte, indem er, wohl der erste unter den Philosophen, den
Menschen als Weltbürger fasste, und alle Völker unter der
Herrschaft gemeinsamer Gesetze vereinigt wünschte. 2 Dies ist
nun dasselbe, was wir oben bereits aus Cicero’s Munde vernahmen,
und was mit dem Beginne der christlichen Aera unter
den gebildeten Römern und Griechen bereits Gemeingut der
Ueberzeugung zu werden begann. 3 Amari verargt es Carmignani,
dass dieser den Stoikern eine kosmisch-naturalistische, ethisch
und politisch völlig unfruchtbare Auffassung ihrer kosmopolitischen
Idee vom Menschen zur Last lege; Amari führt dagegen
Aussprüche des Seneca und Marc Aurel ins Feld, so wie jene
berühmte Constitution des römischen Rechtes, 4 durch welche
etwa 35 Jahre nach Marc Aurel allen Völkern des römischen
Weltreiches das römische Bürgerrecht zuerkannt wurde. Carmignani
mag in seinem Urtheile über die Stoiker von Vico
beeinflusst gewesen sein, welcher den kosmopolitischen Universalismus
der Stoiker unerwähnt lässt, dafür aber ihren Fata-1
Vgl. die Stelle bei Plutarch: Ou yap, wc Apiarot&T); ouvsßouXEusv autw,
tot? [J.sv 'TEXAtjuiv 7jysptovixtu;, soTc os ßapßäpoi? SsaTtorixws ypojpEvov . . . aXXa
y.o'.vö; 7]XEiv öeoOev äppoosL xal SiaXXaxtqs xtuv oXcov vou'.'ijwv, oü^ toj Xoyw
[irj auvijyE, tot? ojtXot; ßia^bpevos e?; to autb auVEveyxcbv tx jtavtayo'Osv, wajEEp
lv xpaxrjpi 9'.XoTi|J.^a!w, ptiija; tob; ßtou; xal za rjör) . . . jtatpioa piv tr)V
olxoup.itvrjv -poas'taijEV ^yEiaÖai "xvtxc .... to os 'EXXr)Vixov xal ßapßaptxbv
p.r) yXap-uot |xxj r.D.z^ . . . aXXa tb psv 'EXXrjvixbv apsti), to oe ßapßaptxbv
xaxfa tsxpatpEaOat. Plutarch de Alexandri M. Fortuna, Orat. I.
2 'H Jtobu 0aup.alJop.EVr, jxoAitsia tou trjv Sttotxtov afpeotv xataßaXXopivou Zrjvwvo;
Et? ev touto uuvtEtvEt xstpdXatov, tva p/ij xata eeoXel; u.rjb$ xata or]ü.o'j; oixcbptEV,
tSfotc sxaotot Stcoptap.s'vot bixatot;, dXXa tdvtac avOpojto'JC 7jyu>pt£0a Srjpto'ta;
xal toXltac, eT; oe ßto; r ( xal xo'apo; ojojiEp ays’Xrjc auvvo'p.ou vo'ptp xoivtö
auvtpEtop-E'vr,;. Ibid.
3 Die Nachweise hievon bei Amari, Critica, p. 268 ff.
J Legg. 17 sq. de stat. hom.