440
J. Müller.
aber da die Aufzählung- sofort und im Zusammenhänge folgt,
ist diese Auffassung verkehrt und unzulässig. Nimmt man aber
ubi relativ = ,wobei, in den Fällen wo', so müsste ein neutrales
Verbum ergänzt werden ,ausser wo wir sprechen werden',
was wiederum unzulässig ist. Ich meine, durch die sehr geringe
Aenderung von abi in sub wird die Hand des Plinius hergestellt.
Sub inrisu eoarguentium heisst: ,in dem spöttischen Tone
der Widerlegung'. Natürlicher, aber nicht verschieden in der
Bedeutung wäre coarguentis, 1 doch ist der Plural üblicher.
Zu dem Gebrauche von sub vgl. Liv. 36, 6, 5 decretum
tarnen sub leni verborum praetextu pro rege adversus Romanos
factum est. 44, 24, 4 (Asiam) iam ex parte sub specie liberandi
civitates suam fecerint. Plin. 33, 16 sub eo titulo. 10, 185 sub
auctore Aristotele und sonst sub nomine, sub exemplo etc. Zu der
Kürze bei praeterquam vgl. 26, 74 Tormina discutit quodcumque
panaces, Vettonica praeterquam a cruditate. 7, 31 quorum armenta
pascit (gens Menisminorum) maribus interemptis praeterquam
subolis causa. 19, 27 animalibus noxium praeterquam cacuminum
teneritate. 18, 299.
28, 133.
E lade fit et butyrum, barbarorum gentium lautissimus cibus
et qui divites a plebe discernat, plurimum e bubulo, et inde nomen,
pinguissimum ex ovibus. fit et ex caprino, sed hieme calefacto
lade, aestate expresso tantum crebro iactatu in longis vasis,
angusto foramine spiritum accipientibus sub ipso ore alias praeligato.
additur paululum aquae ut acescat. quod est maxime
coactum in summo fluitat, id exemptum addito sale oxygala
appellant. relicum decocunt in ollis. ibi quod supernatat butyrum
est oleosum natura.
Diese Beschreibung, wie die Butter und das Oxygala bereitet
werden, ist von Dalechamp an fast von jedem Erklärer
als verwirrt und sachwidrig bezeichnet worden. Vgl. besonders
Schneider zu Colum. II, 2, p. 616 und Hehn, Culturpflanzen
1 Vgl. Tac. Hist. 2, 76 Nec speciem aclulantis cxpaueris. Ann. 2, 1 cuncta
venerantium officia ad Augustum verterat (Pliraates).