364
Dudi k.
185. Leibnitz (Friedrich) unterschiedliche Reden. Cod.
Folia 66. Sig. 48. Z.
136. Almanzoris opera cabalistica eiusdemque iudicia ad
magnum regem Saracenorüm. Cod. Folia 138. Sec. XVI.
Sig. 262. D.
137. Tei’balissi, Astronomi Arabi, geomantia, neomantia
et alia magica. Sec. XV. Cod. Folia 27. Sig. 454. D.
138. Comenii loh. Amos, Typographeum vivum, h. e. ars
compendiose, et tarnen copiose ac eleganter sapientiam non
chartis, sed ingeniis imprimendi.
Der Zweck dieser Schrift ist, zu zeigen, wie gute Schulen
eingerichtet werden sollen: Multos equidem esse nostro aevo,
qui rei literariae et scholarum emendationem Optant, quaerunt,
moliuntur, verum est, sed quo adhuc profectu? Comenius nimmt
zum Thema dieser Abhandlung den Satz: Filii huius seculi
prudentiores sunt filiis lucis in generatione sua (Luc. 16. 18),
und beginnt mit der Frage die Untersuchung: De filiorum lucis
prudentia a filiis seculi mutanda, hoc est: quomodo artium
mechanicarum exemplis Ars artium, hominum ingenia ingenuose
tractandi, ad summam certitudinem ac evidentiam deduci possit?
rationabilis disquisitio. Es ist dies eine halb mystisch gehaltene
Abhandlung mit häufiger Bezugnahme auf seine Didactica.
Man lernt aus derselben das ganze Verfahren einer Buchdruckerei
und alle dabei gebrauchten technischen Ausdrücke.
Das Werkchen beginnt: Domini nostri Iesu Christi effatum
est: Filii huius seculi prudentiores sunt filiis lucis in generatione
sua (Luc. 16. 18), quod non, ut suos imprudentiam doceret,
sed ut, si eam committunt, exprobraret, dixit: male nos
circa minora solertiores, circa maiora negligentiores esse . . .
Quinam enim sunt filii seculi ? etc. . . Schluss: Sed et sanctissimus
Deus, quod alias quoque ultimis se facturum promisit
diebus, ut indat legem suarn menti nostrae, cordibusque nostris
inscribat eam. Iei-em. Cap. XXXI. v. 33, Amen. Gehöi'te dem
Grafen Zaluski. Hie und da sind Correcturen von fremder
Hand. — Cod. Fol. 19. Sig. 480. Z. Kommt unter den Schi-iften
des Amos Komenius nie vor.
Die Abtheilung III. Philosophia, zählt etwa 643 Nummer
in 4° und 115 in 8° und stammt grossentheils von Zaluski,