Skip to main content Jump to sidebar

Full text : Sitzungsberichte / Akademie der Wissenschaften in Wien, Philosophisch-Historische Klasse Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, Wien, 94. Band, (Jahrgang 1879)

530

Werner.

Bewegung  kann  nur  eine  kreisförmige  sein,  und  fordert  demnach
auch  eine  kreisförmige  Gestaltung  der  um  den  Mittelpunkt  sich
drehenden  Weltsphären.  Diese  kreisförmige  Gestaltung  schliesst
aber  durch  sich  selbst  die  Möglichkeit  eines  Yacuum  ausserhalb
des  geschlossenen  Weltganzen  aus,  während  umgekehrt  die
Abweichung  von  der  sphärischen  Gestaltung  das  denkunmögliche  f,
Vacuum  involviren  würde.  Baco  vermisst  die  Angabe  der
Gründe  hiefür  bei  Aristoteles,  glaubt  sie  aber  aus  mathematischen ­
  Denknothwendigkeiten  eruiren  zu  können. 1  Die  sphärische ­
  Gestaltung  des  Einen  Weltganzen  muss  speciell  dem
Himmel  als  besonderem  Körper  zukommen.  Denn  er  soll  als
vornehmster  Körper  die  vollkommenste,  und  seiner  Eigenschaft
als  einfachster  Körper,  Continens  primum  und  Mobile  primum
angemessene  Gestalt  haben.  Die  sphärische  Gestaltung  des
Himmels  ist  nicht  bloss  für  seine  äussere  convexe  Oberfläche,
sondern  auch  für  seine  der  Erde  zugekehrte  concave  Innenfläche ­
  gefordert;  denn  der  Himmel  soll  allüberall  von  der  Erde
gleichweit  abstehen,  weil  nur  unter  dieser  Bedingung  die
Gleichmässigkeit  seiner  Natur  und  sein  Vermögen  der  möglichst
grossen  Raumfassung  gewahrt  bleibt. 2  Dass  auch  die  Elemente
sphärisch  gestaltet  seien,  lässt  sich  am  leichtesten  am  Wasser
zeigen.  Alle  Meeresschiffer  wissen,  dass  die  Meeresoberfläche
eine  convexe  Krümmung  habe,  welche  Ursache  ist,  dass  der
im  unteren  Raume  des  Schiffes  Beflndliche  ein  Ufer  nicht
1  Si  enim  mundus  esset  alicujus  figurae  angularis,  tune  de  necessitate
accideret  vacuum  in  motu  suo;  nam  ubi  modo  esset  unus  angulus,  nihil
esset,  donec  alius  angulus  ibidem  veniret  ....  Si  vero  esset  figurae
ovalis  aut  pyramidalis  aut  eolumnaris  aut  alicujus  hujusmodi,  et  moveretur
super  breviorem  diametrum,  adhuc  accideret  vacuum  in  actu;  si  vero
super  longiorem,  non  accideret  vacuum  in  actu,  sed  possibile  esset  vacuum
aceidere,  quoniam  tanta  est  possibilitas  in  mundo,  quantum  ad  figuram,  ut
moveretur  super  breviorem  diametrum,  sicut  super  longiorem.  Si  vero
esset  lenticularis  figurae  vel  casealis  vel  hujusmodi  et  moveretur  super
longiorem  diametrum,  accideret  vacuum  in  actu;  et  si  super  breviorem,
non  accideret  in  actu,  sed  possibilitas  relinqueretur.  O.  c.,  p.  70.
2  Inter  omnes  superficiales  figuras  isoperimetras  (seil,  trianguli,  quadranguli,
circuli)  circulus  maxime  capit.  Corporales  vero  tune  dicuntur  isoperimetrae
(sphaera,  cubus,  coluinua  etc.)  quando  superficies  sphaerae  extensa  in
continuum  et  directum  tantum  habet  in  longum  et  latum,  quantum  superficies ­
  sex  ipsius  cubi  et  quantum  superficies  columnae  rotundae  etc.  Sed
inter  omnes  istas  sphaera  maxime  capit.  O.  c.,  p.  71.
            
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.