Eraendationen zur Naturalis Historia des Plinius. III.
181
asparagus seritur semitie, aber das Hinzutreten einer weiteren
zum Prädicate gehörenden Bestimmung, die grammatisch sich
nach dem in Wirklichkeit noch nicht existirenden Subjecte
richtete, wäre widersinnig, also ist es auch asparagum semine
serunt maceratum fimo. Grammatisch und logisch in Ordnung
wären die Worte plurimum maceratum fimo nur dann, wenn
das Particip aoristisch, wie man sagt, stünde, 1 also von der
Zeit nach der Aussaat, d. h. wenn plurimum maceratum fimo
hiennio dem entspräche, was bei Palladius mit den Worten
bezeichnet ist per biennium in seminario suo est stercore ....
nutnenda. Das aber scheint mit der Bedeutung des Wortes
macerare unvereinbar. Auch von der Wirkung des Düngers
auf die physikalische Beschaffenheit des Bodens ist mir der
Ausdruck macerare nicht bekannt. Uebrigens will Plinius nur
die Neuerung im Verfahren angeben, sodass das Düngen,
nachdem es schon §. 148 als nothwendig bezeichnet ist, nicht
noch einmal hervorgehoben zu werden braucht. Es wird also
maceratum fimo doch von dem zur Saat vorbereiteten Samen
verstanden werden müssen. Dann aber ist macerato in fimo
zu schreiben und das Ganze so herzustellen:
.... plurimum macerato in fimo. hiennio dein nexis
inter se etc.
19, 160.
Haec quoque servantur simili gevere, mentam, dico puleiumque
et nepetam, condimentorum tarnen omnia quae fastidiis
cuminum amicissimum.
So die Codices 2 mit arger, nach Silligs Urtheil 3 unheilbarer
Verderbniss. Vielleicht steht es doch nicht gar so schlimm
1 Vgl. 5, 90 (Euplirates) parte laeva in Mesopotamiam vadit per ipsam
Seleuciam, circa eam praefluenti infusus Tigri. 8, 185 Oermanici Caesaris
manu.s aversatus est (Apis) haud multo postea exstincti. 214 in haec se
librat ut tormento aliquo rotatus in petras. 18, 209 spem veris adtulisse
mox saevissima liieme conflictatas. Und so unzählige Mal im Abi. Abs.
2 Nur dass F. tarn, d iam bietet statt tarnen.
3 Er bemerkt: Locus ita mutilatus et corruptus est, ut ex nostris subsidiis
restitui non possit. Detlefsens Versuch ist in soferne nicht geeignet,
Silligs Meinung zu widerlegen, als in seinem Texte für das überlieferte
quae kein Platz ist: Er liest: .... condimentorum iam amnia. fastidiis
cuminum amicissimum.