Emendationen zur Naturalis Historia des Plinius. III.
155
p. 20 f. Grasberger de Usu Plin. p. 90 f. Sillig zu 32, 50 und
34, 33. Fels de Cod. p. 14 Not. 1, p. 27 und 29.
16, 128.
Si Vergilio quidem credimus, aesculus quantum corpore
eminet tantum radice descendit. oleae malisque et cupressis per
summa caespitum, aliis recto meatu, ut lauro, oleae, aliis flexuoso,
ut ßco. minutis haec capillamentis hirsuta et alles multaeque
silvestrium e qiübus montani praetenuia fila decerpentes
spectabilis lagoenas et alia vasa nectunt.
Sillig hat richtig bemerkt, dass die Worte minutis haec
— silvestrium der grammatischen Construction entbehren. Ellas
zwar noch ut abies, doch hat die Aufnahme des handschriftlichen
et bei den Späteren an diesem Sachverhalt nichts
gebessert. Was aber Sillig zur Verbesserung vorschlug: minutis
hae capillamentis hirsutae. ea (sc. capillamenta) habet et
abies etc., das weicht zu sehr von dem Ueberlieferten ab, um
annehmbar zu sein. Mir scheint, es bedarf gar keiner Aenderung
an den Schriftzügen, sondern nur richtiger Auffassung
und richtiger Interpunction, um Alles in Ordnung zu finden:
minutis liaec (sc. fici radix) capillamentis, hirsuta (sc. radice)
et abies etc. 1
Der Wechsel im Subject statt hirsuta et abieti etc. ist
allerdings hart, aber doch dadurch erleichtert, dass radix der
den Abschnitt beherrschende Begriff ist, in welchem Falle
Plinius oft über Gebühr auf die Aufmerksamkeit des Lesers
rechnet, 2 und kann übrigens auch mit ähnlichen Beispielen
belegt werden: 7, 121 quo miraculo matris salus donata pietati
1 Vergleicht man Beispiele wie 19, 93 et tertium genus est .... angustius
folio. 12, 22 ficus ibi eximia pomo. 12, 24 maior alia pomo. 13, 111
fruticosior haec fructuque magis rubens. 14, 21 germana minor acino.
14, 23 quae minor acino et folio scissa minus. 2, 189 gentes ßavis promissas
crinibus —, so könnte man hirsuta auch für den Nominativ halten
mit zu ergänzendem radice. Da jedoch, wie im Text bemerkt wird, der
Abschnitt der Behandlung der Wurzeln gewidmet ist, scheint mir trotz
des Wechsels im Subject die angenommene Construction leichter und
natürlicher.
2 So ist 2, 193 das Subject zu meet, nämlich Spiritus unbezeichnet geblieben;
so 13, 83 Charta zu tenuatur, 11, 131 eorum (sc. pilorum) u. A,