Skip to main content Jump to sidebar

Full text : Sitzungsberichte / Akademie der Wissenschaften in Wien, Philosophisch-Historische Klasse Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, Wien, 93. Band, (Jahrgang 1879)

538

Werner.

gebaut  und  mit  Rücksicht  auf  die  Bestimmungen  derselben  entwickelt ­
  und  ausgeführt;  wenn  nun  die  Kategorienlehre  ohne
Mathematik  nicht  verstanden  werden  kann,  so  ergibt  sich  hieraus
mit  unabweislicher  Nothwendigkeit,  dass  die  Logik  ohne  Mathematik ­
  nicht  verstanden  werden  könne  und  die  Beweiskraft
des  logischen  Verfahrens  von  der  Evidenz  und  Beweiskraft
des  mathematischen  Denkverfahrens  abhängig  sei. 1  In  ein  ähnliches ­
  Verhältniss  wie  die  Logik,  wird  von  Baco  auch  die
Grammatik  zur  Mathematik  gestellt.  Denn  die  Sprache  weist
sowohl  in  der  gebundenen  als  auch  in  der  ungebundenen  Rede,
in  Vers  und  Prosa,  in  Wort  und  Ton,  Rede  und  Geberden
lauter  musikalische  Verhältnisse  auf, 2  deren  Verständniss  mathematische ­
  Bildung  voraussetzt.  Da  der  Eindruck  und  die  Ueberzeugungskraft
  der  menschlichen  Rede  von  den  durch  die  Poetik
und  Rhetorik  ihr  gelieferten  Mitteln  abhängt,  so  steht  auch  die
Logik,  welche  ihren  Jüngern  das  Geschick  überzeugender  Rede
zuwenden  soll,  in  einem  teleologischen  Verhältniss  zur  Musikkunst ­
  als  Vollenderin  der  Logik. 3
Obschon  Baco  Grammatik  und  Logik  zur  Philosophie
rechnet,  bezeichnet  er  sie  dennoch  nur  als  Partes  accidentales

1  Virtus  tota  logicae  pendet  ex  mathematica.  1.  c.
2  Grammatica  pueris  ministrat  ea,  quae  voeis  sunt,  et  proprietates  ejus  in
prosa  et  metro  et  rhythmo  ....  per  viam  narrationis,  non  per  causas,
nec  per  rationes.  Kam  alterius  scientiae  est  dare  causas  horum,  seil,
illius,  quae  vocum  naturam  plenarie  habet  considerare,  et  haec  est  sola
musica,  cujus  speeies  et  partes  multae  sunt.  Nam  una  est  prosaica  et
altera  est  metrica,  et  tertia  est  rhythmica  et  quarta  est  meliea  in  cantu.
Et  praeter  haec  habet  plures.  Et  prosaica  docet  causas  omnium  elevationum
  vocüm  in  prosa  seeundum  accentuum  differentias  et  secundum
cola  et  commata  et  periodos  et  hujusmodi.  Et  metrica  docet  omnes
rationes  et  causas  pedum  et  metrorum.  Et  rhythmica  de  omni  modulatione
et  proportione  suavi  rliythmorum  docet,  quia  omnia  ista  sunt  quaedam
genera  cantus,  licet  non  sic  ut  in  cantu  usuali.  Op.  maj.,  p.  44.
3  Finis  logicae  est  compositio  argumentorum,  quae  movent  intelleetum
practicum  ad  fidem  et  amorem  virtutis  et  felicitatis  futurae.  .  .  .  Sed
haec  argumenta  debent  esse  in  fine  pulchritudinis,  ut  rapiatur  animus
hominis  ad  salutiferas  veritates  subito  et  sine  praevisione  ....  Et  ideo
tota  utilitas  logicae  nascitur  ex  comparatione  logicalium  omnium  ad  hujusmodi ­
  argumenta,  et  ideo,  cum  dependeant  ex  musicalibus,  necesse  est,
logicam  mendicare  potestatem  musicae.  Op.  maj.,  p.  44.
            
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.