Die Urkunden Karls III.
479
auf Gregors Gewissenhaftigkeit fällt kein Verdacht der Verunechtung
oder Fälschung. 1 Invoeation, Titel und Recognition
sind nicht zu beanstanden; 2 die Datirung mit dem älteren
Zusatz Christo propitio ausgestattet bietet die sonderbare Formel
imperii d. Karoli perpetui 3 augusti anno I unctionis suae; das
Incarnationsjahr fehlt, ind. XIV ergibt 881, das erste Jahr des
Kaiserthums. Trotz der Conjectur Muratoris 1 bleibt Actum
Aquis palatio, bei dem doch nur an Achen zu denken sein
wird, unstatthaft; aus einer Vorurkunde kann es nicht durch
a-llfalsiges Versehen übernommen sein, da die zu Achen für
Farfa ausgestellten Diplome anderen Inhaltes sind. 5 Die Arenga
fehlt, die Publicationsformel scheint interpolirt. 6 Der Wortlaut
der Immunitätsbestätigung schliesst sich ganz jener Karls des
Kahlen an, 7 er ist also hinreichend beglaubigt; als Petent wird
1 Vgl. Gregors Vorrede, Ozanam, Documents inedits 193.
2 In den Drucken fehlt die Invoeation In nomine sanctae et inclividuae
trinitßtis; der Titel K. divina ordinante provulentia verweist in Verbindung
mit dem Zusatz anno Christo propitio in der Datirungszeile auf
das Formular Lothars I. oder Ludwigs II. vgl. B. 563, 671. Die Urkunde
nach Bethmann M. G. erhalten im Reg. Farf. nr. 288, Chron. Farf. 65'.
3 In den Drucken praepotentis.
4 Neque enim heis agi puto de Aquis Statiellensibus urbe Liguriae. SS. 2 b
381 A. 47.
5 Sickel, Acta K 187, L 155, 156, 262 (Aquisgrani), Acta deperd. Acut,
(p. 359) nr. 7, 11, 12; dieses wie die meisten bei Sickel aus den Archivkatalogen
verzeichneten Acta deperdita in vollständigen Abschriften Bethmanns
im alten Apparat der M. G.
6 In den Drucken richtig comperiat volumus omnium sanctae dei ecclesiae
(fidelium) nostrorumque tarn praesentium quam et futurorum sollertia, in
der von P. Pertz für den Druck copirten Abschrift der M. G. — die
Copie Bethmanns fehlt jetzt — noch der Zusatz: id est notum fieri volumus
omnibus fidelibus sanctae dei ecclesiae.
7 B. 1788 von 875 December 26 mit Actum in S. Petro. Hier die Narratio:
ostendit nobis praeceptum avi nostri Caroli imperatoris et genitoris nostri
Ludovici imperatoris et Lotharii fratris nostri et Ludovici imperatoris
nepotis nostri, in quibus continebatur qualiter ipsi et antecessores eorum
Liutprandus Ratgisus Haistulphus ac Desiderius reges Langobardorum
monasterium semper sub sua tuitione et defensione habuissent, dagegen in
nr. 34: ostendit nobis praecepta regum Langobardorum Haistulphi ac Desiderii
i in quibus continebatur quomodo ipsi et antecessores eorum monasterium
semper sub sua tuitione ac defensione tenuissent. Eine andere Abweichung
zeigt die Strafformel; in B. 1788 ist eine Busse von 600 solidi, in nr. 34