452 Mühlbacher.
für Paderborn 1 mit der Formel licet talem inter se moribus
scientiaque probatum invenerint qui eidem officio ap/tus dignusque,
quantum humana ad hoc competit fragilitas, dinoscitur dem Formular
für Gewährung' der freien Abtwahl nachgebildet ist,
bestimmt das zweite für Chälons s. M. 2 gemäss der in Westfrancien
entwickelten kirchlichen Rechtstendenz ut obeunte
pastore proprio omni deinceps tempore canonicam liabeat electionem.
Verwandt mit dem Mundium und den Immunitätsvorrechten
ist das Inquisitionsrecht, welches namentlich für
Italien vielfach verliehen wurde. 3 Die älteren Formeln konnten
noch nicht darauf Bedacht nehmen, es sind also nur Vorurkunden
zum Vergleiche heranzuziehen. So ist die Formel
sancimus ut, cum necessitas evenerit, de rehus et familiis ipsitis
monasterii per inquisitionem regalem rei veritas approbetur der
Vorurkunde entnommen 4 gleich jener in den Diplomen für
S. Ambrogio 5 und Bergamo. 6 Ebenso ist auch das Privileg
des gebannten Eides für St. Gallen trotz freier Bearbeitung
von der Vorurkunde beeinflusst. 7 Dagegen heisst es in dem
defensionis et emunitatis inquisitionis et advocationis pragmaticum
für Reggio, 8 wie die Urkunde sich nennt, einfach emunitatem
et inquisitionem . . perdonamus. In all diesen Fällen tritt das
Inquisitionsrecht nur im Gefolge der Immunität auf. Zeigen
1 nr. 133 in der Petitio quatenus in eligendis episcopis praedictae ecclesiae
fratres . . electione iuxta pristinum morem fieri mererentur.
2 nr. 121; in der Petitio ut praefatae ecclesiae canonicam electionem concedere
debevemus.
3 Brunner, Zeugen- und Inquisitionsbeweis, Wiener Sitzungsber. 51, 392, 430.
4 Orig. nr. 47, Vorurk. B. 863, Cod. Langob. 461; fast gleichlautend in
nr. 48 vgl. B. 569, Cod. Langob. 248, beide für Maria Theodata in Pavia.
5 Ubicumque autem et undecumque necesse habuerint, tamquam de dominicatis
nostris ita de rebus ipsius sacrati loci vel familiis inquisitionem
fieri volumus. Orig. nr. 23 vgl. B. 674, Cod. Langob. 430.
6 Si ullam deminorationem seu divestituram quislibet facere temptaverit,
non sit necesse . . ullam facere probationem, sed diligenter per bonae
fidei pagenses circumquaque manentes fiat inquisitio, quatenus rei veritas
lucide clarescat. Orig. nr. 92 vgl. Cod. Langob. 280.
7 Orig. nr. 166 vgl. Wartmann, U. B. von St. Gallen 2, 182; ausser dem
Zusatz et caetera loca ad fiscum nostrum pertinentia ist auch die Erweiterung
,ut nullus iudex vel dux . . molestiam inferre praesumat 1 interessant.
8 Orig. nr. 50.