Die Urkunden Karls III.
445
Wurde früher dem Verletzer des Mundbriefes angedroht, dass
er vor das Königsgericht zur Verantwortung gezogen würde, 1
so entfällt diese Stelle jetzt und es wird nur am Schlüsse die
allgemeine Strafformel angefügt, welche auch nur theilweise
höhere Bussen androht; 2 selbst der Satz sed liceat illi . .
absque cuiuslibet impedimento . . cum honore residere et quieto
ordine vivere absque cuiuslibet iniusta contrarietate 3 hat sich nur
vereinzelt in abgekürzter Fassung erhalten. 4 Auch sachlich
erinnert es an die Immunität, wenn es im Mundbriefe für die
Kleriker von St. Justina in Piacenza heisst: decernimüs atque
iubemus ut ipsi sub nostra protectione securi existant cum Omnibus
rebiLs illorum, ita ut nulla persona eis aliquam inferre praesumat
molestiam et nullus fidelium nostrorum in illorum mansionibus
mansionem accipere audeat sine voluntate eorum. s
Schon Sickel wies darauf hin, dass unter den Nachfolgern
Ludwigs des Frommen Mundbriefe der alten Art für
Klöster immer mehr verschwinden, da jetzt die Immunität das
Mundium in sich begreife. 6 Dies scheint auch der Fall zu
sein in einer Urkunde für St. Maur des Fosses, dem auf Bitte
um Bestätigung der Präcepte der Vorgänger videlicet ut idem
monasterium . . in nostra tuitione et mundiburdo permaneat et
minister audeat infra suas man- aequitatis et rectitudinis ordinem fini--siones
ingredi causam pignorandi tivam accipiant sententiam.
aut aliquam molestationem inferendi.
ln nostram praesentiam quadiare, Urk. Ludwigs II., Fatteschi 295.
1 Et si aliquis contra hanc nostram iussionem sive assertionem ire tentaverit
. . noverit se propter hoc ad nostram praesentiam esse venturum
et ibi de sua praesumptione atque ausu temerario nobis rationem redditurum
et secundum facti sui meritum poenas persoluturum. Roziere nr. 12.
2 1000, 2000, 3000 mancosi nr. 79, 98, 21.
3 Roziere nr. 12 vgl. 13—-15.
4 Sed liceat eum per nostram auctoritatem quiete vivere et manere nr. 98;
sed liceat eos quiete possidere et cuicumque voluerint relinquere perpetualiter
omni remota vexatione atque diminoratione nr. 40 vgl. 84. In
nr. 79 heisst es nur res sub de/ensione tuitionis nostrae habeant.
5 nr. 84; ebenso in der Pön: Si quis autem hoc irrumpere tentaverit etillos
aut homines illorum aliquo modo iniuste distringere voluerit . .
6 Beitr. III, Wiener Sitzungsber. 47, 259, 264, 239.