Die Urkunden Karls III.
429
Ebenso ist es nur Ausnahme, wenn sie in Diplomen für Italien
fehlt. 1
Die Strafformel ist vielfachen Schwankungen unterworfen
und noch nicht zur Consolidirung gelangt; während der Vordersatz
das zu küssende Vergehen berührt, stellt der Nachsatz
das Strafausmass fest.
Jener bietet mannigfachen Wortlaut, so si quis autem
(vero) hoc praeceptum irrumpere auf molare temptaverit (praesumpserit),'
1 si quis autem . . violator extiterit 3 oder in speciellerer
Fassung si quis . . diminorationem vel invasionem inferre
praesumpserit, 4 haec nostra statuta mutare vel frangere voluerit, 6
quicunque — dieses Wort auch sonst häufig für si quis 6 — contra
haue donationem ire agere causare vel subtrahere . . quaesierit 7
oder si quis ulterius quolibet argumento contra hoc . . edictum
agere temptaverit scilicet invadendo aut retinendo absque eiusdem
permissione quiequam ex praedictis rebus; 8 gelegentlich tritt eine
Urkunde für Rieharda nr. 46 hat auffallende Pön, während die andere
Urkunde für dieselbe vom gleichen Tage nr. 45 keine Pön hat. Diese
noch in dem in Deutschland für Reichenau ausgestellten Orig. nr. 103.
1 Orig. nr. 26, 31, 160.
2 nr. 39, 50 u. ö., mit den Zusätzen post nostrum discessum Orig. nr. 88,
irrumpere ex parte vel in toto Orig. nr. 17 vgl. Copie nr. 89, in aliquo
violare Copie nr. 123, aut irritum facere Copie nr. 59. Dazu die Varianten
contra hoc praeceptum insurgere, lioc infringere, contra venire, contra . .
venire aut infringere nr. 83; 32, 49; 123; 86. Aehnlich die Formeln
Si quis vero, quod futurum esse non credimus, aliquis de lieredibus vel
proheredibus meis vel quaelibet persona contra hanc epistolam venire temtaverit
mit eam infrangere voluerit . . Roziere nr. 132 (Marculf) vgl.
nr. 66, 67, 290, contra venire praesumpserit, irritam facere praesumpserit
Roziere nr. 207, 242, 365.
3 Orig. nr. 85, Copien nr. 16 = 82, 80; contrarius et infidelis corruptor
Orig. nr. 91, praevaricator Orig. nr. 92, contradictor Copie nr. 171.
4 Orig. nr. 127, nr. 89, 98, molestiam inferre Orig. nr. 47 vgl. 103, molestave
nr. 29.
5 Orig. nr. 44, mutare auch in Formeln, Roziere nr. 124.
6 Auch Roziere nr. 211.
1 Copie nr. 37; ähnlich aliquid horum auferre nr. 87, illos aut homines illorum
distringere nr. 84, aut ea quae supra leguntur minime observare nr. 51.
8 Orig. nr. 174; ähnlich nr. 25 = 58; eigenartig in nr. 81 Quodammodo
statuimus, ut si quis et cunctis locis imperii nostri hanc iussionem postponere
praesumpserit . .