Die Polemik über die Gregorianische Kalenderreform.
585
emendare et in melius, quoad fieri potuit, restituere? Certe
videntur hi, qui tarn contentiose illi obstrepunt, non zelo secundum
scientiam id agere, sed potius afiectibus indulgere et Philantia
laborare, atque odio pontificis saltem id facere. Si ante
Lutheri tempora tali modo fuisset renovatum calendarium,
quando per excellentem Germanorum Mathematicum Iohannem
Regiomontanum pontifex, qui tum Romae praefuit, id fieri
satagobat, certe Luther lmic emendationi non invite acquiescisset,
cum nihil contineret ipsius doctrinae contrarium. Et
cur non successores eius eo, quod nunc redintegratum est,
contenti sunt? Videant, ne sic dent occassionem iis, qui
veterem doctrinam se profiteri aiunt, obiiciendi, quod nimio
contradictionis studio occaecati quidvis impugnent, sive id
speciem aliquam dubitationis mereatur, sive non, atque ideo,
in caeteris quoque minus considerate agere, praesumatur. Et
si quidem de hoc Calendario renovato meam exquiris sententiam,
dicam tibi id, quod et aliis eadem sciscitantibus respondi.
Calendarium hoc Gregorianum noviter renovatum praevalet
veteri et prius usitato, et recte factum est a Pontifice, opera
Lilii Mathematici, ut 10. dies in eo ommissi sunt. Totidem
enim defectus anni caelestis et aequinoctialis a Juliano, qui
inde a Concilio Nicaeno direxit, quamproxime requirit. Et alia
etiam quaedam non inconvenienter in nupero calendario emendata
sunt; licet vero aliqua in his adhuc castigatius in eo proponi
possint, si caelitus deducti luminariiun motus in Consilium
adhiberentur; tarnen cum hoc non facile detur in tanta exactissimarum
observationum penuria, et ecclesiae ac politiae usus
summam in his praecisionem, quam ipsi etiam Astronomi vix
assequuntur, non exigat, nec etiam magnopere opus habeat,
acquiescendum utique erit Pontificis Romani, cuius etiam nunc
maxima est in terris auctoritas, consultae et laudabili provisioni
in Calendarii diu frustraque desiderata reformatione, nec fernere
quid in contrarium movendum cum periculo pacis publicae.
PTabes breviter, quid ego sentiam et forte mecum viri cordati
non pauci. Quid vero penitius in hac renovatione praestari
possit, dicere non audeo, antequam de exacto motu solis et
lunae novis illis et maximis, quae adorno, organis certius quid
expertus fuero. Nam caelo inconsulto de iis, quae inde profluunt,
censuram proferre veile, temerarium et infultum esse
