Skip to main content Jump to sidebar

Full text : Sitzungsberichte / Akademie der Wissenschaften in Wien, Philosophisch-Historische Klasse Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, Wien, 85. Band, (Jahrgang 1877)

594

Werner.

Hominis  das  Subject  und  Equus  currit  die  den  Menschen  als
Besitzer  des  Pferdes  betreffende  Prädicataussage. 1  Dieser  Entscheid ­
  wird  durch  die  Berufung  auf  die  Auctorität  des  Aristoteles ­
  2  und  auf  die  durch  die  Regeln  der  Syllogistik  involvirte
Denknothwendigkeit  desselben  3  erhärtet.
Die  dritte  Haupteigenschaft  der  grammatisch  gefügten
Rede  ist  die  Perfectio, 4  kraft  welcher  sich  dieselbe  zu  einem
organischen  Ganzen  abschliesst.  Alle  organischen  Verhältnisse
erklären  sich  aber  aus  ihrer  Zweckbeziehung;  so  wird  denn
auch  die  Organisation  der  Rede  aus  der  Zweckbeziehung  der
letzteren  sich  erklären.  Man  hat  einen  nächsten  und  entfernteren ­
  Zweck  der  Rede  zu  unterscheiden.  Der  nächste,
unmittelbare  Zweck  derselben  ist  die  sprachliche  Kundgebung
einer  zusammengesetzten  Gedankenvorstellung,  welche  distincte
Glieder  in  sich  schliesst; 5  der  entfernte,  mittelbare  Zweck  der
Rede  ist,  mittelst  der  grammatischen  Congruität  der  Rede  ein
vollkommenes  Verständniss  derselben  im  Hörer  zu  erzeugen.
Subject  einer  derartigen,  auf  ein  vollkommenes  Verständniss
abzweckenden  Constructio  congrua  ist  die  Constructio  Suppositi
1  Illud  solum  est  subjectum,  quod  adveniente  sig-no  uuiversali  distribuitur;
sed  in  isto  casu  solus  obliquus  distribuitur  per  adventum  signi  universalis
positi  a  parte  ante  totura  propositionis;  igitur  solus  obliquus  est  hic  subjectum
  Minor  patet,  quiadicendo:  Cujuslibet  hominis  equus  currit,
iste  terminus  ,hominis 1  praecise  distribuitur,  quod  probatur  posito  casu,
quod  quilibet  liomo  liabeat  equum  qui  cuiTat,  et  sit  unus  communis  equus
Omnibus,  qui  non  currat;  yel  distribuitur  iste  terminus  ,liomo“  praecise,
et  habetur  intentum.  Vel  distribuitur  iste  terminus  ,equus 1 ,  et  hoc  non,
quia  tune  sequeretur:  ,Cujuslibet  hominis  equus  currit,  equus  communis
est  equus,  igitur -  equus  communis  hominis  currit 1  quod  est  contra  casum,
et  per  idem  probabitur,  quod  aggregatum  non  distribuitur.  Ibid.
2  Aristoteles  in  isto  primo  (Analyt.  prior.  I,  p.  26,  b,  lin.  10  ff.)  ponit,
quod  ex  Majore  de  recto,  et  Minore  de  obliquo  sequitur  conclusio,  cujus
subjectum  est  de  obliquo,  ut  arguendo  sic:  Omnis  disciplina  est  Sophia,
boni  est  disciplina,  igitur  boui  est  Sophia.  Ibid.
3  In  omni  syllogismo  bono  facto  in  prima  figura  illud  est  subjectum  majoris,
quod  est  praedicatum  minoris;  sed  iste  est  bonus  Syllogismus  in  prima
figura:  ,Cujuslibet  hominis  equus  currit,  Socrates  est  homo,  igitur  Socratis
equus  currit 1 .  Sed  in  minori  iste  terminus  ,liomo 1  est  praedicatum,  igitur
in  majori  iste  terminus  ,hominis“  praecise  erat  subjectum.  Ibid.
4  Gramm,  spec.,  c.  54.
5  Finis  propinquus  constructionis  est  expressio  mentis  eonceptus  compositi
seoundum  distantiam.  L.  c.
            
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.