594
Werner.
Hominis das Subject und Equus currit die den Menschen als
Besitzer des Pferdes betreffende Prädicataussage. 1 Dieser Entscheid
wird durch die Berufung auf die Auctorität des Aristoteles
2 und auf die durch die Regeln der Syllogistik involvirte
Denknothwendigkeit desselben 3 erhärtet.
Die dritte Haupteigenschaft der grammatisch gefügten
Rede ist die Perfectio, 4 kraft welcher sich dieselbe zu einem
organischen Ganzen abschliesst. Alle organischen Verhältnisse
erklären sich aber aus ihrer Zweckbeziehung; so wird denn
auch die Organisation der Rede aus der Zweckbeziehung der
letzteren sich erklären. Man hat einen nächsten und entfernteren
Zweck der Rede zu unterscheiden. Der nächste,
unmittelbare Zweck derselben ist die sprachliche Kundgebung
einer zusammengesetzten Gedankenvorstellung, welche distincte
Glieder in sich schliesst; 5 der entfernte, mittelbare Zweck der
Rede ist, mittelst der grammatischen Congruität der Rede ein
vollkommenes Verständniss derselben im Hörer zu erzeugen.
Subject einer derartigen, auf ein vollkommenes Verständniss
abzweckenden Constructio congrua ist die Constructio Suppositi
1 Illud solum est subjectum, quod adveniente sig-no uuiversali distribuitur;
sed in isto casu solus obliquus distribuitur per adventum signi universalis
positi a parte ante totura propositionis; igitur solus obliquus est hic subjectum
Minor patet, quiadicendo: Cujuslibet hominis equus currit,
iste terminus ,hominis 1 praecise distribuitur, quod probatur posito casu,
quod quilibet liomo liabeat equum qui cuiTat, et sit unus communis equus
Omnibus, qui non currat; yel distribuitur iste terminus ,liomo“ praecise,
et habetur intentum. Vel distribuitur iste terminus ,equus 1 , et hoc non,
quia tune sequeretur: ,Cujuslibet hominis equus currit, equus communis
est equus, igitur - equus communis hominis currit 1 quod est contra casum,
et per idem probabitur, quod aggregatum non distribuitur. Ibid.
2 Aristoteles in isto primo (Analyt. prior. I, p. 26, b, lin. 10 ff.) ponit,
quod ex Majore de recto, et Minore de obliquo sequitur conclusio, cujus
subjectum est de obliquo, ut arguendo sic: Omnis disciplina est Sophia,
boni est disciplina, igitur boui est Sophia. Ibid.
3 In omni syllogismo bono facto in prima figura illud est subjectum majoris,
quod est praedicatum minoris; sed iste est bonus Syllogismus in prima
figura: ,Cujuslibet hominis equus currit, Socrates est homo, igitur Socratis
equus currit 1 . Sed in minori iste terminus ,liomo 1 est praedicatum, igitur
in majori iste terminus ,hominis“ praecise erat subjectum. Ibid.
4 Gramm, spec., c. 54.
5 Finis propinquus constructionis est expressio mentis eonceptus compositi
seoundum distantiam. L. c.