Skip to main content Jump to sidebar

Full text : Sitzungsberichte / Akademie der Wissenschaften in Wien, Philosophisch-Historische Klasse Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, Wien, 85. Band, (Jahrgang 1877)

588

Werner.

Constructionsarten  von  Priscian  als  dritte  und  vierte  Art  angereihten
  Constructiones  reciprocae 1  und  retransitivae 2  sind
auf  die  Constructio  transitiva  zurückzuführen. 3
Beide  Hauptarten  der  Construction,  die  intransitive  und
transitive,  zerfallen  in  solche,  welche  sich  auf  Acte  und  in
andere,  welche  sich  auf  Personen  beziehen.  Unter  der  Constructio ­
  intransitiva  actuum  versteht  man  jene,  in  welcher  das
Constructibile  primum  per  Modum  actus  significirt;  in  der
Constructio  intransitiva  personarum  erscheint  es  primär  unter
dem  Significationsmodus  eines  Seienden.  1  Die  erstere  ist  eine
Constructio  Suppositi  cum  Apposito, 5  letztere  eine  Constructio
Deterruinabilis  cum  Determinatione;  die  erstere  Constructionsweise
  diversificirt  sich  nach  Verschiedenheit  der  Supposita,
letztere  nach  Verschiedenheit  der  Determinanten.  Die  Verschiedenheiten ­
  der  Supposita  sind  gegeben  in  der  Verschiedenheit ­
  der  Casus  der  Supposita:  Socrates  currit,  Socratis  interest,
Socrati  accidit,  Socratem  legere  oportet,  a  Socrate  legitur.  Die

primo  recedente,  si  dependens  fuerit  .  .  .  Quandoque  enim  constructibile
secuudum  dependentiam  habet,  ut  sic  dicendo:  Video  legentem  librum.  Ibid.
1  Priscian.  Inst,  gramm.  XVII,  108.
2  Ibid.  XVII  117.
3  Constructio  reciproca  transitiva  est,  ut  dicendo:  Socrates  diligit  se;  quia
constructibile  primum  dependet  ad  secundum,  secundo  non  dependente
ad  primum  sed  ad  aliud,  si  dependeat.  Item  retransitiva  est  ex  duobus
transitivis  composita,  ut  dicendo:  Socrates  rogat  me  ut  diligam  eum;  ideo
sub  transitiva  continetur.  Gramm,  spec.,  c.  47.
4  In  der  empirisch  -  grammatischen  Betrachtungsweise  des  Syntaktikers
Robert  Kilwardby  wird  der  Unterschied  beider  Arten  intransitiver
Constructionen  so  gefasst  (Thurot  p.  233):  Intransitio  est  duplex,  cum
exigentia  vel  regimine,  vel  sine.  Sine  regimiue  et  exigentia  fit  intransitio
in  appositione  nominis  ad  noinen  et  ad  pronomen,  et  in  appositione  pronominis
  ad  pronomen,  et  nominis  et  participii  ad  pronomen.  Intransitio
autem  cum  regimine  et  exigentia  aut  est  Simplex  aut  composita;  simplex
cum  verbo  ante  vel  post,  quando  una  est  supposita  persona  et  unius
actus,  ut  ,Socrates  sedet 1  —  composita,  quando  una  persona  est  supposita
et  multi  actus,  ut  ,Socrates  sedet  et  loquitur,“  vel  e  converso  ,Socrates
et  Plato  sedent,“  vel  quando  multiplicatur  tarn  persona  suppositi  quam
actus,  ut  ,Socrates  et  Plato  sedent  et  disputant 1 .
6  Weitläufige  Auszüge  über  diese  Constructionsart  aus  den  Grammatiken
des  13.  Jahrh.  bei  Thurot  253  ff.  —  Das  Grammatisch  -  Geschichtliche
Uber  Entstehung  und  Bedeutimg  der  Ausdrücke  Appositio  und  Suppositio
ebendas,  p.  254  f.  und  358  f.

n
            
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.