Skip to main content Jump to sidebar

Full text : Sitzungsberichte / Akademie der Wissenschaften in Wien, Philosophisch-Historische Klasse Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, Wien, 85. Band, (Jahrgang 1877)

Die  Spraclilogik  des  Johannes  Duns  Scotus.

555
ansgedrückt,  welche'  Duns  Scotus  mit  den  logisirenden  Grammatikern ­
  seines  Zeitalters  in  essentielle  und  accidentelle  eintlieilt;
  1  die  wesentlichen  Bezeichnungsmodi  werden  von  Duns
Scotus  nach  dem  ihm  eigentümlichen  sprachlogisehen  System
in  generelle,  specielle  und  besonderste  Modos  unterschieden; 2
die  Scheidung  der  accidentellen  Modi  in  absolute  und  respective
 3  findet  sich  auch  anderweitig  vor.  Aus  der  Application
diesei-  Einteilungen  auf  die  acht  Redeteile  ergibt  sich  das
Netzwerk,  in  welches  der  Inhalt  der  Grammatica  speculativa
gefasst  ist;  aus  den  Definitionen  der  verschiedenen  Modi  significandi
  geht  bereits  hervor,  dass  die  Modi  significandi  accidentales
  respectivi  im  diasynthetischen  Theile,  die  übrigen  im
sogenannten  etymologischen  Theile  der  Grammatica  speculativa
in  Anwendung  kommen.  Die  Ordnung,  in  welcher  die  einzelnen ­
  Redeteile  abgehandelt  werden,  ist  dieselbe,  in  welcher
sie  von  Donatus  in  der  Ars  grammatica  und  Ars  minor  angeführt ­
  werden:  Nomen,  Pronomen,  Verbum,  Adverbium,  Participium,
  Conjunctio,  Praepositio,  Interjectio.  Mit  Rücksicht  auf
die  zwei  Grundmodi  des  Seienden:  Modus  entis  und  Modus
esse  werden  als  die  zwei  Haupttheile  der  Rede  Nomen  und
Verbum  bezeichnet;  das  Nomen  schliesst  seinem  allgemeinen
Charakter  nach  auch  das  Pronomen,  das  Verbum  das  Participium
1  Modus  significandi  essentialis  est,  per  quem  pars  orationis  simpliciter
habet  esse,  vel  secundum  genus,  vel  secundum  speciem.  —  Modus  significandi ­
  accidentalis  est,  qui  advenit  parti  post  ejus  esse  completum,  non
dans  esse  simpliciter  parti  nee  secundum  genus  nec  secundum  speciem.
Gramm,  spec.,  c.  7.  —  Bei  Siger  heisst  es  (Thurot,  p.  158):  Modus
significandi  essentialis  est  modus  significandi  conferens  ad  essentiam
partis  vel  aliquorum  ipsius  partis.  Modus  significandi  accidentalis  est
modus  significandi  adveniens  alicui  parti  post  suum  completum  esse.
2  Modus  significandi  essentialis  generalissimus  est,  qui  est  de  essentia
partis  orationis  et  cujuslibet  suppositi  sub  se  contenti.  —  Modus  significandi ­
  essentialis  specialissimus  est,  qui  est  de  essentia  quorundam  suppositorum
  illius  partis.  —  Modus  significandi  essentialis  subalternus  est,
qui  est  de  essentia  suppositorum  illius  partis  nec  generalissime  nec  specialissime
  sed  medio  modo  se  habens.  Gramm,  spec.,  c.  7.
3  Modus  significandi  accidentalis  absolutus  dicitur  ille,  per  quem  unum
constructibile  non  habet  respectum  ad  alterum,  sed  solum  ad  proprietatem.
—  Modus  significandi  accidentalis  respectivus  est,  per  quem  unum  constructibile ­
  habet  respectum  non  solum  ad  rei  proprietatem,  sed  etiam
per  quem  unum  constructibile  habet  respectum  ad  alterum.  Ibid.
Sitzungsber.  d.  pliil.-hist.  CI.  LXXXV.  Bd.  III.  Hft.  86
            
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.