Skip to main content Jump to sidebar

Full text : Sitzungsberichte / Akademie der Wissenschaften in Wien, Philosophisch-Historische Klasse Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, Wien, 74. Band, (Jahrgang 1873)

126

Werner.

der  Grösse  und  Herrlichkeit  des  in  ihnen  sich  offenbarenden
Schöpfers  handle,  die  auch  demjenigen,  der  nicht  Philosoph
ist,  im  Anblicke  der  sichtbaren  Welt  sich  vernehmbar  machen
müsse. 1  Zudem  seien  im  Stande  der  gefallenen  Natur  die
Sinne  ein  unentbehrliches  Vehikel  zur  Erkenntniss  der  Sinnendinge, ­
  deren  inneres  Wesen  der  verdunkelten  Erkenntnisskraft
des  menschlichen  Intellectes  nunmehr  verdeckt  ist  und  nur
unter  der  Hülle  der  sinnlichen  Accidentien  sich  zeigt. 2  Aber
auch  dann,  wenn  die  menschliche  Seele  ihre  intellectuelle
Sehkraft  noch  ungeschwächt  besässe,  müsste  es  für  sie  einen
grossen  Reiz  haben,  die  Dinge  nicht  bloss  nach  ihrer  inneren,
dem  menschlichen  Intellecte  vernehmbaren  Seite,  sondern  auch
nach  ihrer  sinnlichen  Aussenseite  sich  zu  besehen.  3  Das  Ver-1

  Adaugetur  animabus  humanis  non  modicum  vis  magnificandi  creatorem
ex  sensibili  cognitione  sensibilium  et  particularium.  Cum  enim  considerant,
  quod  tarn  multipliciter  vult  eis  innotescere  creator  videlicet  testimoniis
  virtutis  inteilectivae,  quae  accipiuntnr  a  rebns  intelligibilibus,  cognoscunt
  indubitanter,  quam  magnificari  velit  ipse  creator,  qui  tarn  multiplicia
testimonia  potentiae  et  bonitatis  suae  dat  animabus  nostris.  De  amina
v,  i8.
2  Nunc  autem  h.  e.  tempore  miseriae  et  corruptionis  praesentis  necesse  habent
animae  humanae  mendicare  a  rebus  sensibilibus  per  sensus  cognitiones
eorum  sensibiles,  propter  obtenebrationes  virtutis  intellectivae,  quae  ad
exteriora  particularia  et  sensibilia  penitus  coeca  est,  et  ad  illa  omnino
non  attingens  nisi  sensibus  adjuta  et  aliquatenus  illuminata.  Sensus
enim,  sicut  ait  unus  ex  majoribus  philosophis  Latinorum,  nihil  integritatis
percipit,  sed  usque  ad  proximum  venit,  ratio  vero  quaedam  subesse  perpendit
  et  intelligit  i.  e.  substantiam  subesse  varietati  accidentium  ....
Quapropter  a  propria  luce  naturali  et  intima  destituta  mendicat  lumina
sensuum  et  rerum  particularium  sensibilium;  propter  eandem  adjuvari
necesse  habet,  quemadmodum  et  nos  destituti  a  luce  solari  et  lumine
diei  lucernas  nobis  accendimus.  Ibidem.
3  In  sublimi  contemplationis  et  delectationis  spiritualis  existens  anima  humana,
non  est  dubium  quin  etiam  de  ordine  universi  et  de  partibus  ejus,  quarum
altera  est  mundus  sensibilis,  multa  cogitet  et  cognoscat;  et  licet  cognitione ­
  lucidiori  quam  sit  ea  cognitio,  quae  per  sensus  est,  nihil  tarnen  prohibet,
  eidem  posse  placere,  ut  aliter  res  sensibiles  cognoscat  et  de  eis
experiatur,  et  hoc  unusquisque  apnd  se  ipsum  per  se  cognoscit.  Plerumque
  quod  auditu  cognoscimus,  videre  cupimus;  multa  enim  qua?  per  demonstrationes
  scimus  etiam  per  sensum  cognoscere  volumus  et  experiri.
Quamvis  enim  certissiraa  sit  atque  firmissima  cognitio  demonstrativa,
tarnen  saepissime  ea,  quae  per  demonstrationes  cognoscimus,  sensibus
probare  et  experiri  volumus.  De  amina  V,  17.
            
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.