272
Hartei.
Sutrinorum occupavit atque omnibus deletis earundem exercitibus
tres simul triumphos egit. Wenn wir noch jene livianische Epitome
besässen, nach welcher Eutropius seinen Abriss gearbeitet
hat, würden wir uns die sachlichen Irrthümer dieser Stelle
erklären und genauer verfolgen können, was auch anderwärts
durchschimmert, wie das Epitomiren von Epitomen ohne Vergleichung
der ersten Quelle wachsende Fehler erzeugte, wie
aber gleichwohl specielle Züge des Originals durch alle Hände
hindurch sich retten. So mag es denn auch hier nicht blos
als Zufall gelten, sondern unsere Vermuthung bestätigen, dass
Livius VI 2, 12 von Besiegung der Volsker spricht, ohne der
Einnahme einer Stadt zu gedenken, hingegen VI 2, 14 victor
ex Vulscis in Aequo» transiit et ipso» bellum molientes: exercitum
eorum nd Bolas oppressit, nec castra modo sed urbem
etiam adgressus impetu primo cepit, und ebenso VI 3, 6 iterwm
igitur eodem die Suturium. capitur. Im genauen Anschluss
daran erzählte die Epitome etwa: Volscos oder Volscorum civitatem
vicit . . . Bolas Aequorum urbem occupavit, iterrt Suturium
Sutrinorum quam Etrusci ceperant . Camillus in urbem rediit
trium simul bellorum victor (Liv. VI 4, 1). Eine solche Fassung
genügte, um Eutrop zu dem Irrthum zu veranlassen, dass die
Sutriner zu Rom’s Feinden zählten. Bei Orosius III 3 p. 156,
dem Epitomator Eutrop’s ist vom Original fast nichts mehr zu
erkennen: Romani qui per Septuaginta annos ab urbe Volscorum
. . Aequorum et Sutrinorum subacti et adtriti assiduis bellis
conßciebantur, t.andem in suprascriptis diebus Camillo duce
easdem, cepere civitates. Paeanius empfiehlt die Formation des
Satzes, wie sie die Umstellung ergab: xäcrac xs aOxäc OP sauxbv
“0'.Y]ca[A£V2c y.ai xou; -oXspisuc i'.x/pgcaqevoc zpsic izl zo~.g xpial lövsorw
izEiziXsa Op'.ajxßouc. — III 22 weicht, was die Vulgata bietet
(cum ventum esset ad conloquium, (pax) isdem. condicionibus data
est quibus prius . addita quingentis milibus pondo argenti centum
milia librarum propter novam perfidiam), von der Ueberlieferung,
additis allzuweit ab. Bedenkt man, dass milia wie sonst
oft in F und P, so auch hier mit Compendium geschrieben
war, so ist es einfacher mit mir zu schreiben, additis quingentis
milibus pondo argenti centum milibus librarum, wie
Paeanius übersetzt: at roovSai dvsXi^Ovjaav, es’ oic s-fevorro xyjv
dpXVb “pocrtsösicwv, ov. Br; ty)v ip/rp xapsraivSpcav, äpYuplou Xixpöiv sic