t)er  Ordo  iudiciarius  des  Code*  Bambergensis.

305

quod  accusatus  condemnatus  nec  dum  ad  omnia  restitutus  vel
de  aliquo  crimine  infamatus  non  potest  accusationem  vertere
in  accusatorem  neque  super  maiori  minori  pari  crimine  nisi
prius  purgetur  vel  restituatur,  ut  C.  III.  q.  ult.  c.  1.  et  2.  et
C.  IV.  q.  ].  c.  2.  Damnatus  autem  hoc  facere  non  potest  ea
ratione,  qua  damnati  et  infames  alios  accusare  non  possunt,
nisi  in  certis  casibus.  ut  II.  q.  1.  prohibetur  (c.  14.)  Si  vero
accusatus  nondum  notus  sit  fueritque  eximiae  dignitatis,  ut
praelati,  clerici,  et  accusator  inferioris  ut  laicus,  accusatus  tune
potest  in  accusatorem  crimen  vertere  de  pari  et  minori,  et  hoc
contingit  propter  accusati  dignitatem,  ut  C.  XXXII.  q.  7.  si
quis  fuerit  vituper.  (c.  9.)  et  C.  III.  q.  ult.  non  est  credendum
  (c.  3.),  ubi  dicitur,  quod  accusator  debet  se  prius
purgare  quam  recipiatur  in  accusationem  episcopi.  Si  autem
accusatus  communis  Status  fuerit,  tune  poterit  maius  in  accusatorem ­
  duntaxat  crimen  refundere.  Aiunt  etiam  quidam,  quod
obiectu  minoris  criminis  maius  crimen  obiieiens  in  modum
exceptionis  repellitur.
XII.  De  exceptionibus.
Datur  exceptio  reo  seil,  prima,  quae  stat  in  nomine  generali ­
  contra  actorem.  Secunda,  quae  assumit  nomen  speciale
vocaturque  replicatio,  datur  actori  contra  reum.  Sed  et  deinceps
  exceptiones  multiplicantur  utrinque  et  eorum  nomina  seil,
duplicatio,  triplicatio,  quadruplicatio  et  deinceps,  ut  ex  XXIX.
q.  1.  evidenter  colligitur,  ubi  dicitur,  quod  error  excludit  matrimonium.
  Si  ergo  über  ancillam  propriam  vel  aliam  duxit  in
uxorem  credens  eam  esse  libertam  et  ab  eo  petatur  in  virum,
exceptione  conditionis  servilis  iuvatur,  ut  in  ead.  q.  dicitur:
verum  si  illa  replicaverit,  quia  libertatem  ab  eo  accepit  vel
liberam  eam  scivit,  replicatione  se  tuetur,  ut  c.  ead.  q.  2.  c.
si  quis  ancillam  (c.  3.).  Dicta  est  ergo  exceptio  quasi  actionis
  elisio  vel  exclusio,  ergo  replicatio  exceptionis  resolutio.  —
Variae  sunt  eausae,  quae  inducunt  exceptiones,  ut  C.XXX1.  q.  2.
c.  1.  2.  3.,  metus  ut  XV.  q.  6.  c.  1.  et  2.;  dolus,  ut  in  eaitrav.
Alex.  III.  propositum; 1  res  litigiosa  ut  XI.  q.  1.  c.  ult.;
retractatio,  ut  D.  LIV.  si  servus  (c.  19.);  generalis  pactio  ut
1  Steht  in  den  Sammlungen  vor  der  Comp.  I.,  in  dieser  als  c.  1.  de  eo
qui  duxit,  bei  Greg.  IX.  c.  1.  X.  IV.  7.
Sitzb.  d.  phil.-hist.  CI  LXX.  Bd.  III.  Ilft.  20