290

Schulte.

nihil  aliud  est,  quam  formam  futurae  litis  declarare.  Litis  contestatio
  contra  hoc  indultum  habita  pro  nihilo  est,  ut  C.  III.
b.  3.  spatium  (dict.  Grat,  ad  c.  3)  Authentica  offeratur. 1
Edere  debet  actionem  actor,  ut  deliberet  reus,  utrum  cedat  an
contendat;  et  si  putaverit  desistendum  cedat,  si  putaverit  contendendum
  instructus  ad  reluctandum  veniat,  ut  C.  III.  q.  3.
spatium,  authentica  offeratur.  Si  quis  libcllum  offerat  conventionalem,
  iudex  non  debet  aliter  suscipere,  nisi  prius  actor
exponat  cautionem,  quae  constituitur  in  authentica  generaliter ­
  Codicis  de  episc.  et  der.  (ad  c.  25.  I.  3.),  ubi  dicitur:
  2  ,iudex  provideat  libcllum  pulsato  non  porrig’i,  nisi  prius
actor  fideiussionem  praestet,  quod  usque  ad  finem  litis  permaneat,
  et  si  victus  fuerit  iniuste  movisse  litem  expensarum  sumtuumque
  nomine  decimam  partem  quantitatis  libello  comprehensae
  pulsato  restituat.  Si  lideiussorem  dare  non  valeat,  super
his  iuratoriam  exponat  cautionem/  Qua  cautione  exposita  vocatur
  reus,  qui  libcllum  non  accipit,  nisi  praestita  cautione,  quae
taxatur  in  Auth.  libellum, :i  C.  III.  q.  3.  spatium.  Ea  vero
exposita  locum  habet  sequens  in  eodem  §.  auth.  li.  offeratur
ei  qui  vocatur.  (Cod.  III.  9.)  Editam  autem  actionem  specialem
emendare  licet  et  mutare.  Emendare,  ut,  si  prius  intenditur  in
minus,  postea  intendat  in  amplius,  ut  C.  XII.  q.  1.  certe  ego
sum  (c.  18.)  secundum  canonem.  Secundum  legem  mutare
potest,  dummodo  intendat  coaequeva  i.  e.  ut  beneficium  actionis
  reo  sit  salvum  i.  e.  ut  peraeque  sit  instructus,  respondere
secundae,  sicut  fuerat  instructus  respondere  primae.  Sed  de
huius  actionis  mutatione  nil  in  canonibus  reperitur.  Quo  iure
canonum  cuiusmodi  actione  intendatur,  non  requiritur,  ut  in
extrav.  Alex,  dilection., 4  nec  non  specialis  alicuius  exprimitur
  actionis,  praeterquam  ingrati  actio,  per  quam  libertus  eccle-1
  Cod.  de  lit.  cont.  III.  9.
2  Obwohl  man  den  reinen  Wortlaut  erwarten  sollte,  ist  gleichwohl  derselbe
nicht  ganz,  sondern  abgekürzt  gegeben,  so  dass  er  sich  als  wörtliches
Excerpt  darstellt.
3  Cod.  de  lit.  cont.  III.  9.  -
4  Es  ist  wohl  gemeint  die  aus  Comp.  I.  genommene  Decretale  in  c.  6.  X.
de  iud.  II.  1.  —  Ich  habe  im  Texte  keine  Correctur  vorgenommen,  weil
der  Sinn:  nach  den  Canones  brauche  die  specielle  Bezeichnung  der
Klage  nicht  angegeben  zu  werden,  deutlich  ist.