Decretaleu Gregors IX., Iunoceuz IV., Gregors X.
113
affectat verum, qui scientia canonum prius erat per diversa
vagans Volumina. Propter hoc missus est über cunctis gentibus
desideratus, venit canonicae scientiae plenitudo, in qua summus
pontifex nubilosa primitus declaravit' . . . Jetzt folgen Exclamationen
über den Werth dieses Buches (Decret. Greg. IX.),
dann will er nach Horazens Spruche kurz sein, verfällt aber
wiedei' in Redensarten, kommt endlich zur Erklärung, dass er
sagen wolle, ,primo quae sit iuris origo, secundo, quae ratio
movit praesentem, sunwmm pontificem ad veterum canonum decurtationend,
dann die dignitas, materia, intentio u. s. w. des
Buches. 1 Das canonische Recht wird auf das Paradies (,formavit
deus ad imaginend etc.) zurückgeleitet, verfolgt, bis dann
als Grund der neuen Sammlung die Nothwendigkeit erscheint.
Ei- gibt die Geschichte der Compilationes antiquae, jedoch
etwas confus, preist dann die Gregorianische Sammlung, weil
an die Stelle der 25 definitiones der 5 Volumina 5 getreten
sein. ,Decurtavit in titulis; nam cum in veteribus quinquies
C. et XXX. tituli comprehenduntur, ad novies XX. sunt hodie
redacti. Item in capitulis, sed non multuni. Nam cum in antiquis
bis mille et XL duo, ad mille et DCCCC. reducunturb
Folgt das Lob der Decretalen, Apostrophe an die Jugend u. s. w.
Rex pacificus. Casus. Qui pacem desiderat, ita voluit,
ita disposuit, quod eins statuta caste pacifiee sobrie viverent et
modeste; sed illa, quae radix est omnium malorum, eorum
quietem perturbat, cum nova pariat iurgia . . . folgt die Angabe
des Inhalts.
Firmiter credimus. Decretalis ista dividitur in tres
partes. Primo dicitur, quod debemus credere et conliteri ununi
et incommutabilem deum
XXXVII. Die Methode besteht darin, dass zuerst der
Fall des Capitels erzählt, sodann mit dem Worte nota eingeleitet
in einem oder mehreren Artikeln auf die in dem Capitel
enthaltenen, bez. daraus gezogenen Rcchtssätze aufmerksam
gemacht wird. Eine Stelle sei wegen der Methode mitgetheilt.
1 Interessant der Passus: ,Et quod priora tempora vix post quadriennium
eontingebat prioribus, ut eonstitutiones Eo. pontifioura legeront, lioe vos,
juvenes, a primordio ingrediamini, digni tanto honore tantaque reperti
felicitate. 1
Sitzb. d. phil.-Mst. CI. LXVIII. Bd. I. Ilft. 8