150

v.  Schulte

De  his  quae  fiunt  a  maiore  parte  capituli.
Quaeritur  de  illa  decretali  cum  in  cunctis  [c.  un.  h.  t.  Comp.  I.],
utrum,  si  sit  consuetudo  talis  in  ecclesia,  quod  non  valeat  factum
maioris  partis  c.  (capituli),  nisi  totum  consentiat  c.,  an  alio  tempore
valere  possit  consuetudo  talis?  Et  videtur,  cjuod  non,  per  illam  decret.,
quae  dicit,  quod  etiam  iurata  consuetudo  talis  non  est  observanda,  ut
ibi  dicitur,  et  ita  delinquunt  utentes  consuetudine  tali,  nec  poterit
confirmari:  extra  de  sym.,  non  satis  1.’  I.  [c.  7,  de  sym.  V.  2.  Comp.
I.].  Item  ^rui  induxerunt  consuetudinem  talem  contra  ius  et  ea  usi  sunt,
non  potuerunt  bonam  fidem  habere,  et  üleo  non  potint  illa  consuetudo ­
  praescribi,  ut  C.  de  agricolis  et  censitis,  quemadmodum
[1.  7.  C.  XI.  48],  quae  dicit:  „non  est  dubium,  eum  esse  malae  fldei
possessorem,  qui  contra  leges  mercatur“.  Et  est  hoc  erpressum  extra
i.  e.  t.  fraternitatis  [c.  1.  de  his  q.  f.  a.  m.  p.  c.  III.  9.  Comp.  II.].
§.  Sed  contra.  Consuetudo  inducta  contra  canones,  si  praescripta
sit,  praeiudicat  canoni  in  eo  loco,  ubi  obtinet:  extra  III.  de  causa
poss.  et  propr.  c.  I.  et  de  iudic.,  novit.  Item  dicit  decretalis,  quod
concessio  benefieiorum  non  debet  fieri  a  praelato  sine  consensu  capituli, ­
  ut  extra  de  his  q.  ab  episc■  sine  cons.  C.cap.  penult.  1.’  I.  Si
tarnen  consuetudo  habeat  se  in  contrarium,  solus  confert,  ut  inlra
extra  de  elect.,  cum  ecclesia  Vulterana  [c.  16.  I.  6.  Comp.  III.]  et
de  his  q.  f.  a  prael.  sine  cons.  c.,  ea  noscitur  1.’  II.  [c.  un.  III.  8.
Comp.  II.].  Et  quamvis  consuetudine  contraria  tollatur  indubitatum
est:  ff.  de  legib.  et  const.,  de  quibus  [fr.  32.  Dig.  I.  6.].  §.  Solutio.
Si  consuetudo  inducatur  contra  ius  naturale,  seil,  praecepta  legis  et
evangelii,  illa  consuetudo  nulla  longinquitate  temporis  confirmatur,
ut  in  illa  non  sane  [lege:  non  satis\  Et  hoc  est,  quod  dicit  aut.:
'male  adinventae  consuetudinis  nullo  tempore  confirmantur’  in  aut.
ut  nulli  iudicum  [Auth.  Coli.  IX.  Tit.  X.]  §.  uulli  vero.  Si  vero
inducatur  contra  ius  canonum  consuetudo,  tune,  si  inducatur  contra
ius  tale,  quod  sit  inductum  in  favorem  utentium,  consuetudine  praeiudicabit
  iuri,  quia  possunt  renuntiare  iuri,  quod  pro  ipsis  est  inductum. ­
  Si  vero  inducatur  contra  ius  inductum  in  favorem  ecclesiae,  non
praeiudicabit  iuri  consuetudo  talis,  nisi  confirmetur  a  papa,  ut  in  illa
fraternitatis'.  Diese  Stelle  bietet  zugleich  einen  interessanten  Beleg
für  die  Auffassung  der  Glossatoren,  die  die  consuetudo  tlieils  als
Statut  fassen,  theils  an  Fälle  der  s.  g.  praescriptio  acquisitiva
denken.  Vgl.  meine  Quellen  S.  224  ff.