106
v. Schulte
numquid iterum exigetur ab eis juramentum standi judicio ecelesie,
cum semel dejeraverit? lau. dicit quod ita. Ar. contra XXII. Q. V.
parvuli, sed ibi non admittuntur ad commodum suum. Item ar.
contra II. Q. VII. non poterit, sed illud autequam peniteant. la. Mihi
videtur, quod aliam cautionem pignoratitiam vel fidejussoriam prestabit,
quoniam decretalis, que in hoc eodem casu loquitur, dicit quod
ydoneam et sufficientem cautionem prestare debet; infra e. t. significavit
I. II., et nomine ydonee cautionis pignoratia .vel fidejussoria
intelligatur . . . t.’
Nach diesen Beweisen halte ich für ausgemacht, dass Lanfrancus
und Laurentius Glossen gemacht haben.
45. In den Handschriften kommen Siglen vor mit P., p. und es
fragt sich, ob diese auf Petrus Hispanus, einen älteren oder auf
Petrus Collivacinus gehen? Im Hinblicke darauf, dass im §. 39 dargethan
ist, dass Petrus Hispanus seihst einen Petrus citirt, auch
sonst der erstere mit dem Beiworte Hispanus bezeichnet wird (§. 39.
num. 3. Note), dass an Petrus Collivacinus nicht zu denken ist, da
Alanus den P. citirt, darf man die Sigle P. unbedenklich auf den
altern Petrus beziehen.
46. Zum Schlüsse soll noch in Kürze eine Beschreibung des
Apparates von Tanered folgen. In vielen Handschriften, z. B. den
unter 3., 4.9. genannten, hat der Apparat die Schlussworte: 'Explicit
summa Tancredu Obwohl andere (Trierer Codex 864. Bamb.
P. II. 6.) diese nicht haben, ist ihnen dieselbe Einleitung gemeinsam
und enthalten sie unzweifelhaft Tancreds Apparat. Die von Vincentius
herrührende Einleitung lautet:
Juste iudicate filii. Formavit deus hominem ad imaginem et
similitudinem suam, ut XXXIII. q. V. haec imago. Fuit autem creatus
in prefecta aetate seil, virili, ut de pe. di. II. ■§. Romanos, in
illo versiculo nemo. Fuit ergo necessarium, ut haberet jura, per
quae regeretur, et ideo creatum fuit ius naturale in principio, ut d.
h. §. 1. h. et. plura erant negotia quam vocabula ideo constitutiones
necessariae erant. Habuerunt enim initium a Moyse, ut d. VII.
Moyses, deinde a sanctis patribus, ut XV. d. c. I. et quia non omnia
poterant comprehendi in decretorum corpore, ut d. XIX. si romanorum.,
ideo magister B. Papiensis praepositus hoc opus compilavit,
cuius intentio est extravagantia Romanorum pontificum et auctoritates
novi et veteris testamenti compilare sub titulis. Materia sunt