48  v.  Schulte

poterit  praescribere,  nisi  praescribendo  ecclesiam,  cui  competunt
ipsae  decimae.  Sed  tarnen  dilTicilis  quaestio  est  apud  magistro.s.  Huie
autem,  quod  dixit,  seil,  quod  praedia  non  possunt  praescribi  nisi  eontemplatione
  ecclesiae,  contrarium  videtur  illud  in  I.  Ca.  Q.  II.
Quaesitum  est.  Sed  dicimus,  quod  quidam  sunt,  qui  redimunt  honores
a  subditis,  et  in  odium  eorum  introductum  est,  ut  in  boe  casu,  seil,
sub  eis  redemptoribus  praescribi  possint  decimae  in  ecclesia  et  a  talibus
  personis  seil,  monachis.  Unde  in  eodem  decreto  dicilur  'sub
huiusmodi  redemptore’.
Als  interessant  für  die  genaue  Auffassung  des  Verhältnisses  von
geistlicher  und  weltlicher  Gerichtsbarkeit  (heile  ich  noch  eine  Stelle
aus  der  Quaestio  Quidam  laicus  fol.  121 b  mit.
'Quando  clericus  impetit  clericum,  quod  nulla  causa  eum  nisi
sub  episcopo  debet  convenire.  Quando  vero  clericus  impetit  laicum,
aliquando  impetit  eum  super  ecclesiaslica,  aliquando  super  civili
causa.  Item  cum  impetit  eum  super  ecclesiastica,  aliq.  impetit  super
eccles.  criminali,  aliq.  super  spirituali,  aliq.  super  pecuniarja.
Ecclesiastica  criminalis  est,  quando  quis  aceusatur  de  incestu,  et
ideo  inter  ipsum  et  uxorem  suam  petitur  divortium.  Eccles.  spiritualis
  est,  quando  tantum  de  spiritualibus  quaestio  agitatur,  utpote
decimandi,  funerandi  et  consecrandi.  Eccles.  pecuniaria  est,
quando  movetur  quaestio  de  rebus  ex  iure  decimationis,  funerandi
seu  consecrationis  provenientibus.  Dicimus  ergo,  quoniam  in  omni
causa  ecclesiastica  laicus  sub  episcopo  est  conveniendus,  sive  fuerit
pecuniaria,  sive  spiritualis,  sive  criminalis,  dummodo  in  criminali
sanguis  non  petatur  vel  pecunii  multatio,  quod  iudicium  non  episcopo ­
  exequitur  nee  in  sacris  ordinibus  constituto  licet  exagitare,  sed
tantummodo  matrimonii  impetatur  separatio.  Item  cum  impetit
eum  super  civili,  aliquando  super  civili  pecuniaria,  aliq.  super  civili
criminali.  Civilis  pecuniaria  est,  quando  agitur  de  praediis  vel  de  aliis
pecuniis.quarumcognitio  tantum  ad  iudieem  civilem  spectat.  Criminalis
civilis  est,  quando  agitur  de  criminalibus  commissis,  propter  quae
vel  sanguinis  etfussio  vel  peeuniae  petitur  multatio,  quod  iudicium
tantum  ad  civilem  et  non  ecclesiasticum  debet  fieri  iudieem.  In  civili
ergo  pecuniaria  sacerdos  sub  episcopo,  si  valet,  conveniat  laicum,
alioquin  per  civilem  iudieem  suum  jus  prosequatur.  In  civili  criminali
nec  sacerdos  nec  quilibet  in  sacris  ordinibus  constitutus  laicum,  nec
laicus  quemlibet  eorum,  nisi  foret  exauctoratus,  valet  impetere.