Zur Geschichte der Literatur iihcr das Dekret Gratians. IH.
43
causa consanguinitatis illi assumuntur ad testimonium, qui melius
norunt parentelam. Sed linic sic respondetur. Hi recipiuntur ad dissolvendum
matrimonium inter consanguineos, non ad contractum ni.
probandum. §. Ad hoc Rot., quod in eriminali negotio soli testes sunt,
qui praesentes facto atfuerunt, in aliis vero negotiis etiam ex auditu
testimonium ferre possunt. Qui quandoque oportet, ut sint rogati ad
hoc, ut audiant, ut in testamento, et quando quis testificari debet,
aliquem affirmasse, pecuniam sibi solutam. ln his autem contractibus,
quorum substantia ex solis verbis subsistit, ut in stipulatione, etiam
illi, qui non fuerint rogati, ut audirent, ex auditu possunt ferre testimonium.
In his autem contractibus, quorum substantia non subsistit ex
solis verbis, immo ex ipsius rei exsecutione, ex auditu nullus ferre
potest testimonium, nisi fuit vocatus ad hoc, ut audiat. Contractus
m. non subsistit ex solis verbis, immo ex rei exsecutione. Solus enim
Consensus per verba etiam de praesenti expressus m. non facit, nisi
subsequatur subarrhatio annuli vel iurisiurandi religio vel carnalis
copula. Si quaeras a Rolando, utrum aliqua obligatio fiat his solis
verbis, dicit, quod nulla his solis verbis fit obligatio, sed fit solummodo
quaedam voluntatis reseratio. Dicit quoque, quod non est
standum assertioni horum trium tanquam testium, sed tarnen, quia
unus eorum praesenter affuit et alii sunt non testes, sed adminicula
probationis, praesumptio est, cui standum est, douec probetur contrarium.
Si autem contrarium probari non poterit, deferendum est
iuramentum. alteri partium.
§. Tertio quaeritur, utrum pactio eoniugalis faciat m. Quod
videtur iuxta illud Cuminitiatnr. Coniuges Ca XXVII. Q. 1. [ e. 5. (1. C. 27.
q. 2.]. $. Sed e contra probater, auctoritate Aug. dicentis Consensus.
Hoc tarnen decretum non est in corpore decretorum'.)
Ad hoc Rot. 2) quod pactio eoniugalis sola non facit m. Namsiego
dixero alicui: 'ego accipiam in uxorem’ nex sequatur sacramentum
nec aliquid aliud, non teneor illam accipere. Si affuerit pactio coniugalis
cum consensu per verha praesentis temporis expresso etalfuerit
1 ) Gemeint ist augenscheinlich die Stelle in c. 3. C. XXVII. q. 2. Nach der Äusserung
des Textes muss dieselbe zum Dictum Grat, gehörig gerechnet werden. Dies
bietet aber zugleich einen interessanten Beleg für die Auffassung, des Decrets in
der ersten Zeit.
2 ) Vergl. Stroma R o I a n di ad C. XXX. q. 5.