Zur (lescliichte der Literatur über das Dekret (iratians. 11.
14 i
debet. Ita actionum causa duplex est. Aut enim [in] rem aut in personam
sunt. In personam ideo appellantur, quia tantum contra personam
ohligatam vel eius successores competunt; in rem ideo, quia
non contra unam tantum, sed contra omnes, qui re) alienae possessores
efficiunlur, sine obligatione personali competunt’. Folgen die
actiones in personam, Interdicte, actiones in factum, actiones in rem.
Fol. 49 b . De criminalibus causis. Cum de criminalibus quaestionibus
et earum exitu in legibus obscure tractatum reperiatur, quid clarius
quid compendiosius nobis pateat, explanare non distulimus, ut cognito
priiicipio et resecato medio ad finem perveniamus semoto litigio.
Imprimis accusator paginam inscriptionis pro accusatione praesidr
deferre debet, hoc est majori judici, quia criminales quaestiones non
apud minores judices, sed apud majores tantum agendae sunt. Quae
inscriptio designare debet magnitudinem criminis, tempus in quo crimen
admissum est, et personam accusati. Deinde accusator, ut litem
exerceat, fidejussorem praestare debet, quem nisi dederit, a judice
sub custodia inittendus est, donec vel fidejussorem inveniat vel lis
mota patiatur discrimen’. — Folgen des Nichterscheinens; Person
des Richters, Personen die angeklagt werden können, Gegenstände
eines Vergleichs, Strafen. — Actio ad exhibendum als besonderer
Abschnitt. •— fol. 51. De varietate actionem. De actionum varietate
earumque longitudine cognosci scilicet quanto tempore durare valeant,
non est inutile, Sciendum itaque est, quod actionum aliae civiles
aliae criminales aliae publicae aliae privatae. Privatarum autem aliae
ad heredes transeunt aliae non. Quae vero transeunt alia sunt perpetuae
aliae temporales’. .. Verjährungszeiten. — Erklärung von instrumentum,
restitutio, lex, postulare, fama, feriae, exliibere, indebitum
etc. Das Werk ist defect, es schliesst: 'postliminium liabent
qui’. Die Darstellung ist durchaus quellenmässig, hat verhältnissmässig
wenig Citate, gehört nicht zu den bekannten Schriften, obwohl
ihre Ähnlichkeit mit einzelnen, z. B. Placentinus, auf der Hand
liegt. Das Schriftchen scheint mir eine nähere Untersuchung zu verdienen.
3. fol. 55— 63 b fünfte Zeile steht von einer Hand des XIII. Jahrh.
in je 2 Col. mit je 42 Zeilen ein Ordo judiciarius, welcher nach
1179 und wohl vor 1190 fällt, das römische und canonische Recht
darstellt und für die ältere Literatur dieses Zweiges von Bedeutung
ist. Ich habe denselben abgeschrieben und werde ihn ediren.