Zur Geschichte der Literatur über das Dekret Gratians. II.
123
Aliud est deponere et aliud est degradare, vel, sicut quidam alii
dicunt, exauctorare, Deponi potest abseus, degradatur aliquis, quando
ei manu auferuntur insignia, ut baculus, mitra; quod absenti non
potest tieri’. *) — q. II. c. 26. Quoties ~). . vel si de manu. Quidam
dicunt: manu navis una dictio i. c. quod datur pro navio conditione,
et tune erit ablativus manunavis. Alii dicunt de manu i. e. de pretio
navis, quod sumitur manu, et tune erit alia litera seil, navis. Alii
dicunt manuvagatur una dictio i. e. agatur de navi et erit vulgare
quoddam’. C. III. q. IV. c. 4. v. dotali. Hoc l'alsum erit, nisi intelligatur
baec definitio matrimonii insufficiens et posita pro descriptione,
ut dicatur absque dotali i. e. absque legitimo matrimonio’. — ib. q.
7. c. 2. §. 20. Sicophantis. Quod idem est quod calumniator. R. et
M. dicunt, se recepisse a graecis nuntiis constantinopolitanis, quod est
proverbium apud graecos, cuius interpretatio est 'eomedens ficos’ et
est tractum a tali tabula.’ Folgt die Erzählung. Offenbar bat er liier
Glossen des Martinus und Rogerius zu 1. 17. Cod. ex quib.
caus. inf. II. 12. oder deren Summen vor Augen.
C. IV. q. 4. c. 2 Leges vero hic oppositas sic Iego, ut ultimum
ponas pro rubrica hoc modo : Inscriptio vero semper fiat et
c. si excipitur, et hoc est aliquando et c.’ — c. 8. C. X. q. 3. inter
cetera. Gallecie est in recta litera. 3 )
C. XVI. q. 5. Einl. 'territorium est quaedam Universitas agrorum.’
u. a. m.
IV. Ist schon in einigen der angeführten Stellen der Beweis enthalten,
dass der Autor die Quellen aufgesucht bat: so bieten andere
den Nachweis, in wiefern er eine unmittelbare Kenntniss der Q u e 1-1
eu des canonischen und-römischen Rechts hatte.
a. Von den canonischen sind ihm unzweifelhaft bekannt:
I. Die pseudoisido rische Sammlung. Dies ergibt die zum
Theile von Maassen (Beiträge S. 57.) mitgetheilte Stelle ad c. 4.
R u fi n . S te ph a n, R o I a n dus dies nicht haben, dass er selbst den Sprachgebrauch
kennt.
J ) Diese Erklärung, die ich bei den Vorgängern nicht finde, beweist die Richtigkeit
der alten Auffassung. Mein Lehrb. 2. Aufl. S. 327, System S. 39ö ff.
? ) Paucapalea ad h. 1. quoties p. a. c. etc. usque si de naulo agatur i. e. mercede
navis, quae manu acquiritur, ut remigando, onerando et exonerando navem ’.
8 ) So liest auch die Coli. Hisp.