Zur Geschichte der Literatur über das Dekret Gratians. 11
117
*D. XII. c. 13. v. de Ins. >) 'Hoc decretum generale est et bonum
esset, si ita fieret; non tarnen cogit Parisiensem ecclesiam longas
suas deserere consuetudines propter Senonensem’.
*I>. XIV. c. 1. 'Octo enim concilia et alia adnotata, ut babemus
in sequentibus, immutilata servantur. Sed in aliis scripturis praedecessorum
suonim dominus papa potest dispensare, derogare vel abrogare
considerata ratione. Similiter P(tri[si\ensis ecclesia in suis
consuetudinibus, sed in generalibus non nisi generalis ecclesia’.
C. XXIV. q. 3. c. 6. 'De illicita. In hoc decreto ostenditur, qua
poena feriatur qui illicite aliquem excommunicat. Plurima etiam dicuntur
in hoc decreto, quae vel in ecclesia Parisiensi recitata vel a
G. didici possunt, fuisse. Hinc etiam huic vel sunt inserta a G„ quae
sequuntur vel in concilio Pari, recitata’.
III. Es folgt aus zahlreichen Äusserungen, dass der Autor von den
Werken der Schule zu Bologna bez. von den Ansichten der dortigen
Rechtslehrer genaue Kenntniss hatte.
*D. XVII. c, 5. ad v. sextae synodi: 'Hic Bolonienses emendaverunt
sextae synodi’.
C. XII. q. 2. c. 11. fraternitas 'Hoc est, quodGreg. dicit in persona
furis et secundum quod exponit magister Gi., qui vult, quod
ecclesia quadruplum dehet considerare secundum hanc auctoritatem
Gregorii. Cuiusmodi sit: ille qui comisit si habet unde solvat, sin
autem alias castigetur. Unde sequitur damnis. Si enim tantum rem
restitueret, non pateretur damnum, ergo in hoc patet, quia cum augmento,
et debent quidam seil, quod habent dare debere. Dicunt tarnen
Bolonienses damnis, quouiam amisit rem et oportet eum reddere.
Addis i. e. hoc etiam interrogas sed absit exhortator est secundum
quod mag. Gi. vel absit ab eis, qui non possunt solvere vel quantum
ad usuras’.
C. XIII. q. 2. c. 13. ' Bolotiienses -) exponunt: o signifieat perfectionem,
a non quod est rotunda litera, ergo in hac mutatione significatum
est quod de perfectione mutatum est derisorie. Sic nomina
*) Dass dies Citat entscheidend ist, weil der Verfasser „als bekannt voraussetzt
die Thatsache, dass in Paris die Officien anders abgehalten werden als in Sens“
(damals Metropole von Paris), mithin für Leser in Paris schrieb, hebt Maassen
Paucapalea S. 20 treffend hervor. Ebenso gut hebt er hervor, dass die folgende
Stelle für andere als Pariser keinen Sinn habe.
2 ) Paucapalea hat nichts davon, wohl aber R u f i n.