Zur Geschichte der Literatur über das Dekret Gratians. 11.
115
a. auf die französische Sprache, Bezeichnungen in Frankreich:
Dist. X. c. 3. 'de capitulis. Post translatum imperium ad
Francos factum est hoc decretum, unde secundum vulgare eorum
dicunt capi., vel praece.., quod idem est secundum quod lex Karoli
intitulatur über cupitularium.
*D. XXXVIII. c. 10. 'quisapi ens quasi quod dicitur francigena
lingua peccanti per tuam stultitiam et tu emendabis per tuam
sapientiam <).
c. 21. C. I. q. S. 'Zelotyp. vulgariter gelosiam’.
Dict. ad c. 24. C. XXIII. q. 8. . .sed vocat forte comitatus
vulgariter placita saecularia et lites ad quas non decet episcopum
inconsulto domi.no papa’.
C. 3. C. III. q. 2. ’mansus vel mansum vulgare est pro eo quod
sufficit uni aratro’.
b. auf historische Frankreich berührende Vorgänge:
D. X. c. 3. — D. LXIII. c. 30. 'Ego. L. Tempore istius imperium
erat Francorum’.
D. XCVI. c 7. 'domesticorum. Erant sub imperatore diversi
comites, ut palatinus, et ut ille, qui praeerat majoribus domus, id
est eis, qui tenebant purpuram et hujusmodi, qui dicebantur domestici,
ut iste, qui praemissus est ad synodum’.
c. 104. C. XI. q. 3. fügt er den Inhalt referirend hinzu: ‘sed
accedens ad regem Francorum, qui tune praeerat Germaniae’.
c auf specielle Zustände der Kirche in Frankreich:
*D. XI. c. 11. verbo alterius i. e. eontrariae vel huic non subditae.
Tnvenitur quaedam consuetudo, quae aliter hodie in Franciu
aliter in ecclesia Romana observatur. Si enim aliquis aliquam verbis
de praesenti desponsaverit et benedictionem cum ea sacerdotalem
susceperit [non: acceperit], sed, antequam eam cognoscat, ab alio
desponsata carnaliter cognita fuerit, ecclesia Franciae cogit eam ridere
[lege: redire] ad primum, sed non ecclesia Romana. Et adhuc,
quid sit melius, ignoratur 3 ).
*D. XXXIV. c. 19. ’Presb. diac. . . ■ Solutio. Hic, ubi prohibetur
Interesse conviviis, intelligendum est, quia prohibetur matrimonio
*) Von Mausen erwähnt. Ich werde den Stellen, bei denen dies der Fall ist, ein a
vorsetzen.
2 ) Alexander III. entschied es. Siehe c. 3. 7. 8. Comp. I. de sponsa duorum IV. 4.
Vgl. die Bemerkung zur Summa Coloniensis und meine Beiträge I. S. 20.
8*