Zur  Geschichte  der  Literatur  über  das  Dekret  Gratians.

313

VIII.  Octavo  •)  q.,  qualiter  accusatio  sit  facienda?  Ad  quod 2 ).
Accusatio  alia  criminalis,  a.  civilis.  Criminalis  non«)  nisi  in  scriptis,
civilis  vero  absque  omni  scriptura  recipitur.
IV.  Ausführlich  sind  behandelt  Causae  XV.—XVIII.  XX.—XXVI.,
ganz  besonders  aber  das  Eberecht  C.  XXVII.—XXXVI.  Dieses  nimmt
ein  über  die  Hälfte  des  Werkes,  im  Cod.  Stuttg.  I.  fol.  17“—34\
Voraus  geht  demselben  im  Cod.  Stuttg.  II.  'die  Überschrift  De
coniugio  ,  im  Cod.  Stuttg.  I.  ist  der  Anfang  mit  verschlungenen  Initialen ­
  gezeichnet.  Alle  drei  haben  folgende  Einleitung:
'Pertractatis  his,  quae  spectant  ad  dignitatem  ecclesiarum,  electionem
  et  ordinationem  clericorum,  nec  non  ad  eorundem  depositionem
  et  restaurationem,  ad  tractatum  matrimonii  magister  Gratianus
accedit.  De  quo  quaeritur:  a  quo  sit  institutum,  et  ubi,  et  quando  et
quare,  et  quid  sit  matrimonium  et  quae  sint  necessaria  ad  matrimonium
  contrahendum  et  quae  impediant  matr.  contrahendum,  et  quae
dirimant  contractum.  quod  sit  ibi  sacramentum  et  quae  res  saeramenti.
  Cuius  sacramenti  dignitas  perpenditur  ex  tempore,  loco,  atque
auctoritate.  Institutum  est  siquidem  a  deo.  Ubi?  in  paradiso.  Quando?
VI.  die.  Ut  enim  ex  lectione  Genesis  perpenditur,  VI.  die  formavit  deus
Adam  et  misit  soporem  in  eum  et  tulit  unam  de  costis  eius  ex  quo
formavit  Evam.  Volens  ergo  deus  videre,  quid  vocaret  eam,  adduxit
eam  ad  Adam.  Videns  ergo  eam  Adam  dixit;  'hoc  nunc  os  ex.  o.  m.
et  c.  d.  c.  mea,  propter  hoc  relinquet  homo  p.  et.  m.  adhaerebit  u.  s.
et  erunt  duo  in  carne  una’  i.  e.  in  uno  opere  carnali  legitime  facto.
Quibus  dixit  deus:  'Crescite  et  multiplicamini  et  replete  terram’  etc.
Hoc  verbo  huius  sacramenti  facta  est  institutio.  Quare  institutum  est?
Ut  propagaretur  humanum  genus;  ut,  quod  lapsum  erat  in  angelis,
restauraretur  in  hominibus.
Nunc  videndum  est,  quid  ipsum  sit?  M.  est  viri  et  mulieris  coniunctio
  individuam  vitae  consuetudinem  retinens.  Verum  ne  cuiuslibet
fornicatoris  et  fornicariae  coniunctio  iuxta  hanc  defmitionem  m.  censeatur,
  subaudienduin  est  legitima,  ut  sit  sensus:  m.  est  v.  et  m.  conjunctio
  legitima.

1 )  II.  addit:  loco.
2 J  II.  addit:  notandum  est,  quod.  —  II.  Ad  q.  n.  quod.
3 )  II.  et  II.  nulla.  —  Lectionus  vurias  in  iis,  quae  scribentur,  omitlo,  quia  1°
fere  nunquam  scnsuin  mulant,  2°  eae,  quas  dedi,  siifliciunt,  ut  digiioscatur,  quoinodo
  Codices  Inter  sc  diHerant.