290
v. Schulte
decennalis XII. antlis, 1111. inter absentes, et VIII. inter praeor
sentes et ita IIII accipiantur pro duobus inter praesentes. Et isti
probabiliter satis videntür sentire. Alii dicunt, quod anni illi
complendi sunt post reversionem illius inter praesentes. Quidam
autem secundum eos de illis annis, qui transierunt inter absentes,
tollant [tollunt] de medio. Currit ergo praescriptio inter praesentes
decennalis, inter absentes vic^nnalis. Praesentes vero
dicuntur hi, qui sua domicilia habent in eadem provincia, absentes,
qui in diversis. Et nota, quod provincia non accipitur liic stricte,
sicut in consueto usu loquendi, sed hie dicitur quasi regnuni,
quod unum habet regem et unum metropolitanum et X. vel XI. eius
suffraganeos, ut causa XVI., quae incipit Scitote. [Das Citat ist
falsch; es ist gemeint C. 2. C. VI. q. 3.].
His praescriptionibus praescribi possunt res immobiles, ut
praedia urbana et praedia rustiea. Praedia urbana dicuntur aedificia
facta ad usum manendi in eis. Praedia rustiea dicuntur agri,
viueae et aedificia facta ad usum colligendorum fructuum, ut: liorrea,
granaria et cetera. Res autem mobilis potest praescribi his praescriptionibus,
subaudi gratia non sui, sed potest quidem gratia
alterius, ut: si servi ascriptitii i. e. serviglebae, qui praescribuntur
his praescriptionibus ab eo, a quo praescribitur terra, ad quam
illi pertinent. Et ita gratia terrae potest praescribi res mobilis et
non gratia sui. Cum ergo his praescriptionibus tantum praescribantur
res, patet, quod semper opponuntur hae praescriptiones
actioni in rem et nunquam actioni in personam. Vnde dicit lex:
Actionibus personalibus non opponitur praescriptio longi temporis.
Opponitur ergo actioni in rem, ut rei venditioni [vendicationi]
. et actioni hypothecuriae, quae datur creditori contra debitorem.
Si ergo ego praescripsi domum aliquam, quae alterius pignus
erat, ipse praesens siluit per X. annos et deinde velit me convenire
actione liypotliecaria, opponam ei praescriptionem longi
temporis. Effectus istarum praescriptionum est, ut his praescribens
iure de feno latini etiamsi nullo modo i. e. per vim vel alio modo
cadat a possessione rei, quam iam praescripserat, dabitur ei actio
contra illum, qui est in possessione illius rei, quam praescripsit.
Secundum quosdam datur ei rei vendicatio directa, secundum alios,
rei vendicatio utilis.