116

V  a  h  I  e  n

Frater.  Neque  ut  eoncedas  postulo.  Si  ratum  iusiurandum
esse  debet,  nec  ullo  modo  irritum  faciendum,  id  est  si  servandum
et  opere  complendum,  ne  alioquin  poenis  obnoxii  simus,  profecto  iis,
qui  iuramento  se  obstrinxerunt,  remuneratio  praemiumque  debebitur.
Laurentius.  Isti  rationi  qua  tantopere  niteris,  iam  antea  satisfeci,
  ubi  dixi,  si  in  mari  tibi  comitatum  spoponderim  idque  iureiurando
  facturum  me  confirmaverim,  unum  gratificari  tibi,  non  duo.
Ad  quod  boc  quoque  probationis  accedat.  Si  sponsio  illa  facta  de
tribus  rebus  custodiendis  valida  est,  quid  adiuvat  iusiurandum?  Sin
invalida,  ergo  nihil  promisistis.
Frater.  Immo  valida  illa  quidem,  sed  eam  reddit  iusiurandum
validiorem.
Laurentius.  Non  video,  quid  attineat  aut  quomodo  liceat  illam
reddere  validiorem.  Quod  sanum  est,  quis  curet  aut  quis  possit  reddere
  sanius,  quod  plenum  pienius,  quod  perfectum  perfectius 43 )  ?
Votum  ut  perfectum  sit  aut  perfectius,  iuramento  non  fit.  Vos  vero
ideo  videmini  inramentum  addere  quasi  fateamini  promissionem  non
satis  per  se  esse,  et  hac,  quasi  aliquid  subsit  morbi,  medicina  uti.
Ut  fit,  quotiens  cum  hominibus  agimus,  qui  parum  nobis  fidei  hahent,
hoc  est  qui  falli  a  nobis  timent,  iusiurandum  interponimus,  ut  saltem
deum  timere  videamur 44 ).  At  quando  cum  deo  agimus,  supervacuum
est  iusiurandum,  ne  secum  tamquam  cum  hominibus  tfansigamus,
Fol.  iS  v.  praesertim  postquam  filius  dei  mundum  adventu  suo  illustra!vit.  Qui
de  hac  re  quid  nobis  aeterno  illo  ore  iubeat  attende:  Audistis 45 )
quia  dictum  est  antiquis,  non  peierabis,  reddes  autem  domino
vota  tua.  Ego  autem  dico  vobis,  non  iurare  omnino  neque  per
caelum,  quia  tlironus  dei  est,  neque  per  terram,  quia  scabellum
  pedum  eins  est,  neque  per  Ierosolymam,  quia  civitas
est  magni  regis,  neque  per  caput  tuum  iurabis,  quia  non
potes  unum  capillum  album  facere  aut  nigrum;  sit  autem
43 )  Vgl.  Recrim.  in  Fac.  I  308  non  dicemus  certius  explorari,  uisi  stoicari
volumus,  ut  nihil  vero  sit  verius,  nihil  bono  melius,  nihil  perfecto  perfectius, ­
  nihil  certo  certius  u.  d.  folg.  Vgl.  Dial.  quaest.  I  18  p.  688.
44 )  De  volupt.  II  39  p.  961  quid  illud  iusiurandum,  quod  plus  quam  ullius
testimonii  locum  obtinet,  quo  milites  obliganlur,  quo  promissa  servantur,
quo  foedera  nustodiuntur,  norme  ca  ratione  institutum  est,  quod  fidem
si  fallas,  deos  verearis  iratos,  qui  si  non  irascuntur,  nulla  est  ratio
iuramenti.
«)  Ev.  Matth.  3,  33-37.