Laurentii Vallae opuscula tria. 11.
365
De luic uutem tota conversione quod meiim sit iudicium
novistis. Midiem enim unumqtiemque sua quam aliena ad nos
afferre. Equidem et Ciceronem existimu si viveret gravato ul
animo esse laturum, si quis Oratorem suum graece loqui faceret,
et Demosthenem stomachaturum, si quae ipse attice scripsisset,
alia quispiam lingua eloqui vellet. Quod autem ad Herodotum
ipsum attinet, saue ul est, ut cxistimem tanti viri Ingenium non
purum omttes admirari debere, qui res tarn varias ac tanta diligentia
conquisitas ea suavitate artificioque explicaverit, ut nihil
omnino sit, quod eins laudibtis recte detrahi possit, nisi forte ul
aliquis calumniari velit, quod nonnulla apucl eum ita legantur, ut
ficta quam facta potius esse videantur. Quae culpa non magis
scriptoris quam temporum illorum est existimanda, quam ego vel
potissimam reor esse causam, cur novem ille Musarum nominibus
libros suos inscripserit, quasi ipsa operis inscriptione apud
posteros id testatum relinqüere cuperet. Num et temporibus non
omnino repugnari potest et Musis aliquanto etiam liberius, ut
scitis, loqui concessum est. Sed de hoc licet alii quoque suum
afferaut iudicium, nihil enim obsisto.
Satisfeci, ut opinor, cupiditati vestrae: quodsi brevior
fortusse sum, quam erat vestrum utriusque aviditas, id occupationibus
meis attribuutis. Ad haec et Laurentii nostri et Herodoti
ipsius laudes maiores multo sunt, quam ut eas breuis epistola
complectatur. Reliquum est, ut vos ad legendas historias adhorter,
ex quibus, si animi quaeratur voluptas, non est unde maior
per dpi possit, si vitae commoditas, haud ferme invenietur, ubi
plura melioraque exempla reperiantur. Valete. Neapoli, Calendis
Ianuariis MCCCCLX *°).
10 ) Zeno JJiss. Voss. II p. 174 sagt von Pontanus (nach Vossius): Comincio ad
aver nome fra'letlerati nel 1400 und erwähnt dabei als eine der ersten
Sachen, die von ihm publiciert worden, obigen Brief. Doch muss Pontanus
schon einige Jahre früher durch andere selbständige iitterarische Arbeiten
sich bekannt gemacht haben, wenn man daraus einen Schluss ziehen darf,
dass Facius, der ihn De viris illuslribus p. 6 unter den Dichtern aufführt,
von ihm sagt: litterarum latinarum doctissimus soluta oratione sed magis
cannine commendalur, und seine Epigramme nach dem Muster des Catullus
und das grosse in Hexametern geschriebene Werk Astrologin nennt. Auch
muss er, der allerdings beträchtlich jünger als — nicht blos Panormita
sondern auch Facius und Valla war, schon früher am neapolitanische»