653

„cum  nemo  meminisset  ymo  aperte  omnes  ilegarent  prlncipes  suos  nunqnam  exercitum
„vel  particulare  aliquid  promisisse.  Secundo  perstare  se  in  proposito  dixerunt,  et  no-„uum
  Conuentum  petere  rationes  easdem  quas  prius  addixere,  preter  id  nichil  dicturos
„esse.  Quibus  auditis  nos  primum  quidem  et  scriptis  ex  Imperialibus  registris,  in  quibus
„proniissio  Imperatoris  et  Principum  Mantue  facta  continebatur,  publice  lectis  et  testibus
„ex  literis  ipsis  qui  aderant  probauimus.  Nam  cum  quosdam  ex  eis  publice  interrogauis-„semus
  an  Franckofordiensi  Conuentui,  quosdam  etiam  an  Mantuano  inter-fuissent  et  quid
„in  eis  gestum  extitisset,  et  interfuisse  se,  et  in  bis  principes  Germanie,  partim  per  so
„ipsos,  partim  per  oratores  suos,  et  si  non  singulos  portionem  suam,  cunctos  tarnen  sum-„mam
  xlijm.  militum  pollicitos  fuisse.  Que  cum  intellexissent  ipsi  quidem  Oratores  ob-„mutucre,
  ceteri  vero  qui  aderant  non  parum  admirati  sunt  quod  huiusmodi  se  rationibus
"  „cxcusari  niterentur.  De  secundo  autcm  nihil  in  present  a  locuti  sumus,  turn  in  prima
„responsione  nostra  satis  plcne  ad  omnia  dixissemus.  Scd  postriedie  eius  diei  cum  omnes
„soorstim  vocassemus,  multa  cum  eis  contulimus,  petiimus  ab  bis  nonnulla  ex  quibus  intel-„ligeretur,
  an  fructus  aliquid  nouus  conuentus  si  indiceretur  esset  allaturus.  A  quibus
„cum  omnino  de  ea  re  desperandum  esse  didicissemus  ne  tempus  amplius  nequidquam
„tereretur  ea  que  secuntur  in  scriptis  pro  exitu  et  fine  rei  tradenda  omnibus  iudica-„uimus.”
  •
,,Veilem  Prestantissimi  viri  ac  principum  Germanie  Oratores,  atque  utinam  ita  nobis
„diutna  bonitas  concessisset,  ut  alium  huic  noslro  Conuentui  tarn  sanctis  tamque  neces-„sariis
  causis  instituto,  et  longe  ab  hoc  diuersum  finem  imponere  potuissemus.  Sed  ve-„fus
  ac  probatissima  sententia  cst.  „Elaborandum  in  rebus  optimis  quantum  licet,  quod-„cumque
  tarnen  ac  extremum  acciderit,  ferendum.”  Nos  quidem  delegate  nobis  ab  ape-„stolica
  sede  prouincie  quantum  vires  nostre  ferre  potuerunt  incubuimus.  Elaborauimus
„ut  necessitati  fidet  ut  summi  dei  religioni,  ut  pontificis  maximi  desiderio,  ut  debito
„vestro,  vestris  promissis  vestre  fidei  satis  faceretis.  Adduxistis  rationes  plurimas,  quibus
„ut  existimatis  que  dicebatis  iustificaretis.  Eflagitastis,  ut  novus  conventus  induceretur,
„cui  Imperatoria  Celsitudo  interesset,  co  principes  vestros  omnes  facile  per  se  conuen-„turos
  asseruistis.  Rationes  nos  vestras  nostris  firmissimis  verissimisque  rationibus
„facile  resoluimus,  quam  perniciosa  foret  de  nouo  conuentu  cogitatio  demonstrauimus,
„ad  dandum  huic  sanctissime  rei  initium  hortati  sumus,  rogare  vos,  precari,  supplicarc
„lacrimis  vobiscum  agere  non  erubuimus.  Vos  tarnen  o  duram  temporum  conditionem  in
„sententia  permansistis.  Iratus  nobis  propter  peccafa  nostra  est  deus  et  secundumvocem
„propbete  obscurauit  dominus  in  ira  filiam  Syonet  dciecit  de  celo  gloriam  Israhel,  nec
„recordatus  est  scabellum  pedum  suorum  in  die  ire  sue,  submersit  dominus  omnem  deco-„rem
  Israhel,  et  omnes  materias  eius  destruxit.  Exaltahit  dexteram  inimicorum  nostro-».rum,
  et  aduertit  adiutorium  gladii  sui,  et  non  adiuuit  nos  in  bello,  paucos  fecit  dies
„nostros  et  super  omnia  effudit  super-nos  confusionem.  Contradicerc  rationibus  nostris
„non  potuistis,  quin  potius  responsum  nostrum  et  pub  lice  et  privatim  laudastis.”
„Sed  tum  nouum  dumtaxat  conventum  petere  et  in  eo  instare  principes  vestros
„dixistis,  preter  hoc  nullam  vos  potestatem  habere  affirmantes.  In  hac  rerum  ditTicultate,
„quod  minus  in  se  mali  haberet  amplectendum  rati,  et  si  non  libentcr  ad  indicendum
„conuentum  adducebamur,  experiri  tarnen  Imperatorie  Maiestatis  animum  voluimus,  an
„illi  diete  per  se  interesse  vellet.  Non  potuit  ad  id  Tmperialis  sublimitas  induci,  mullas
„attulit  rationes,  plurimas  causas,  plurima  impedimenta,  que  prohibere  ne  id  facerct
«.dicebat.  Recte  agi  existimandum  est,  quiequid  ab  iusto  Imperatore  committitur.  Obtulit
„nihilominus  Imperialis  Celsitudo,  se  ad  eum  conuentum  legatos  missuram  ex  principihus
,.lmperii  viros  Illustres  et  excellentes  qui  merito  presentiam  sue  Majestatis  referrent.
„Retuli  post  hec  rem  omnem  ad  aures  vestras,  dixi  non  posse  flecti  Cesaream  Maiestatem
„nt  se  ipsum  ad  Conuentum  transferret,  quesiui  an  vos  nihilominus  in  proposito  remane-„rctis,
  et  principum  vestrorum  presentiam  si  Cesaris  legati  venirent  polliceremini,  i r os
„neque  id  quidem  polliceri  voluistis  ,  imo  aperte  fassi  estis,  nisi  Imperator  eo  venerit,
„nihil  omnino  boni  sperandum  esse.  Que  cum  ita  sint  nichil  iam  superest,  nisi  ut  primo
„testar  deum  et  sanctos  angelos  eius  ,  ac  in  eorum  conspectu  vestras  maximc  menles,
„niehil  a  me  quod  imbecillitas  mea  faciendum  intellexerit  pretermissum  fuisse.  Deinde
»ut  rem  omnem  et  hunc  inprimis  insperatum  exitum  Serenissimo  domino  nostro  ,  nunc