570
Schulte
hinc saltem accipiant, quod ad commodum causae suae valere perspexerint.
A fundamento christianae religionis, id est lide, inchoautes
sic ea, quae ad sacramenta ecclesiastica, sic ea, quae ad instruendos,
corrigendosve mores, sic ea, quae ad quaecunque negotia discutieuda
vel definienda pertinent, sub generalibus titulis distincta eongessimus.“
Dies habe er gethan, damit man nicht stets das ganze
Buch nachzuschlagen brauche. Folgen Betrachtungen über Liebe,
Busse, Massigkeit, die zehn Gebote. „Praeceptiones et prohibitiones
aliae sunt mobiles, aliae immobiles. Praeceptiones sunt immobiles,
quas lex contrario sanxit; quae observatae salutem conferunt, non
observatae eandem auterunt. Qualia sunt: diliges dominum deum
tuum. cet.“ Erörterung über Busse u. s. w. Die Summe zum
Dekret beginnt also: „Humanum genus duobus regitur: naturali
videlicet iure et moribus. Jus naturale est, quod in lege et evangelio
eontinetur, quo quis jubetur alii facere, quod sibi vult fieri“ (Anfang
des Dekrets). C. 33. 9. 3. ist nicht besonders bezeichnet. Pars III.
beginnt: „De ecclesiarum consecratione et de missis et celebratione,
non alibi quam in sacratis domino locis absque magna necessitate
fieri debere liquet.“ Ein ähnliches Werk im Codex Berolinensis
ms. lat. quart. 192 membr. saec. XIY.
d. Der mehrfach erwähnte Tractat: lnstituta reg am de Immunität
e et sacrilegio.
9. —Nr. 89., in 4., membran., saec. XIII., 50 Bl. Summa magistri
Guidonis (ars epistolandij. Anfang: „Quasi modo geniti inlantes.“
Rockinger, Über Formelbücher. München 1855. Seite 150 lg.
10. — Nr. 94. chart. saec. XV.
Viertes Stück: „Summa lnnocentii bona et utilis omni sacerdoti,
confessoribus, curam animarum gerentibus.“ „Cum miserationes
daminiDieses Pftnitential, welches auch in den hier num. 17, bei
Klosterneuburg num. 10 u. 17, bei Melk num. 9 genannten
Handschriften erwähnt wird, findet sich in unendlich vielen Handschriften
(in Prag sind allein gegen 20). In den meisten ist es entweder
ohne Angabe eines Verfassers oder als Summa Innocentiana,
lnnocentii Papae bezeichnet. Ich habe es in Prager Handschriften
bald Innocenz II., was nicht möglich ist, bald 111., bald IV. zugeschrieben
gefunden. ln der Prager F. G. Lobkowitz’schen Biblioliek
Cod. Nr. 248 wird es „Summa casuum Johannis Audreae“
genannt, was entschieden falsch ist, da es Handschriften gibt, die