Über  die  Summa  legum  des  Codex  Gottwicensis.  etc.

439

De  arbitris.
Dictum  est,  quae  in  iudiciis  observanda  sunt.  Sed  quia  arbitrio
quodammodo  mutatur  iudicium,  ideo  de  arbitris  consequenter  dicemus.
  Theilt  es  in  6  cap.,  die  am  Rande  bezeichnet  werden.  „Arbiter
dicitur  ille,  in  quem  aliqui  compromittunt,  et  dicifur  arbiter,  quia
proprio  arbitrio  in  se  eorum  suscipit  arbitrium.“  fol.  103  —  106 b .
Zehnte  Zeile.
Darauf  wieder  ohne  jeden  Absatz  die  Rubrik:
De  actionibus.
De  actionibus  dicturi,  quomodo  a.  ex  obligationibus  nascuntur,
ideo  de  obligatione  primo  dicendum  est.  Obligatio  est  iuris  vinculum,
quo  astringimur  ex  necessitate  ad  aliquid  dandum  vel  faciendum  secundum
  iussa  nostrae  civitatis,  quod  sic  exponimus:  Obi.  dicitur  iuris
vinculum,  id  est  ius  vinciens,  quo  astringimur,  id  est,  quo  nos  astringimus
  ex  necessitate,  id  est  necessario,  non  voluntarie  ad  aliquid  dandum, ­
  ut  si  quis  teneatur  aliquid  dare  vel  faciendum,  id  est  qui  promisit
  facere  domum  vel  aliud  tale,  secundum  iura  nostrae  civitatis,  id
est  potestatem  iudicii,  quae  nascitur  ex  iure  civili,  quae  est  nostrae
civitatis,  id  est  Romae.
Actio  est  ius  persequendi  in  iudicio,  quod  sibi  debetur.  Aotio  hic
dicitur  ius,  quia  antiquitus  non  erat  ius,  sed  si  quis  quidquam  voluit
repetere,  venit  ad  magistratum  et  movit  quaerimoniam,  et  ipse  iudex
instituit  actionem  et  docuit  eum,  quandam  verborum  solennitatem  et
oportebat  eum  scire  cordetenus,  et  si  cecidit  a  syllaba,  cecidit  a  causa.
Sed  imperator  videns  et  considerans,  quod  non  esset  iuri  consentaneum,
  quod  tarn  facile  quis  caderet  a  causa,  constituit,  quod  etiam
liceret  alicui  corrigere  errorem  suum  in  iudicio,  unde  actor  non  dicitur ­
  ius  persequendi  [actio  nunc].  Hic  tarnen  additur  ad  differentiam
domini,  quod  dicitur  ius  persequendi,  vel  additur  ad  differentiam
exceptionis.  Si  quis  praescriberet  rem  aliquam,  ille  baberet  ius  excipiendi,
  non  persequendi  in  iudicio.  cet.
Actio  sic  dividitur.  Folgen  fol.  107“  bis  109“  die  Eintheilungen
mit  Beispielen.
„His  praelibatis  de  actionibus,  quae  nascuntur  ex  contractibus,
est  dicendum.  Sed  notandum  est,  quod,  sicut  actiones  ex  obligationibus, ­
  sic  obligationes  ex  contractibus  nascuntur.  Nascitur  autem  quandoque
  ex  rebus  tantum,  quandoque  ex  verbis  tantum,  quandoque  ex
litteris,  quandoque  ex  consensu  solo.  Nascitur  autem  ex  rebus  V