190

Schulte

pro  male  facto  commisso  ab  ipso  reo  solvitur,  merito  compositio
vocatur,  quia  contra  eommissum  facinus  quasi  equalitatis  pondere
ponitur,  ad  hoc  videlicet,  ut,  sicut  concordiae  vinculum  illato
dampno  solvitur,  ita  satisfactione  suscepta  idem  de  integro  coniugatur
  4a ).  Quia  ostensum  4 s)  est,  quod  in  statutis  regüm  atque  imperatorum
  compositio  appelletur,  quid  eoruhdem  .  .  antiqua  traditio
de  homicidiis  clericorum  contineat  et  continuo  subiungatur.  Hoc
enim  incle  in  tertio  libro  capiiularis  Karoli  imperatoris  capitulo
XF 44 ).  co  nt  inet  ur:
238.  De  compositione  ecclesiastici  ordinis.
„Qui  (Anseg.  Lib.  III.  cap.  XXV.  cf.  Pertz  Leg.  I.  p.  304.)
subdiacouum  occiderit,  frecentos  sol.  componat.  Qui  diaconum,  quadringentos.
  Qui  presbiterum  sexcentos.  Qui  episcopum  nongentos.
Qui  monachum  quadringentos  sol.  componat“.  Sicut  in  praedicto  capitulo ­
  notari  potest,  qui  eo  tempore,  quo  Karolus  imperator  praedictam
  compositionem  de  homicidiis  clericorum  instituit,  presbiterum
occidebat,  nihil  de  gradu  diaconatus  ac  subdiaconatus  solvere  cogebatur,
  quia  nihil  aliud  de  presbitero  in  supradicto  capitulo  praecipiebatur,
  nisi  hoc  solum:  „qui  occiderit  presbiterum  DC.  sol.  componat“. ­
  Sed  ideo  in  persona  presbiteri  sola  45 )  de  gradu  presbiteratus
compositio  solvi  videbatur,  quia  nondum  pessimorum  hominum  callida
rabies  sacrum  ordinem  lacerare  adeo  seviens  nitebatur.  Sed  postquam
ipsa  usque  quaque  adeo  exarsit,  ut  iam  4fi )  pro  nihilo  duceret  quemlibet
  sacri  ordinis  virum  vel  iniuriare  vel  calumpniari  vel  occidere,
non  incongrue  principibus  visum  est,  edicto  suo  statuere:  ut,  si  presbiter
  occideretur,  aut  calumpnia  qualibet  laederetur,  singulorum  antccedentium
  compositiones  exigerentur,  ita  videlicet,  ut  in  una  eademque
  persona  de  singulis  gradibus  singulae  compositiones  sine
dubio  solverentur,  sicut  in  capitulari  regis  Karoli  capitulo.  XCVIIII.
demonstratur.  Sic  enim  praecipit:  „Si  quis  aliquam  i’niuriam  .  .  .
[folgt:  Bened.  II.  c.  99,  Pertz  I.  e.  pag.  78.]  .  .  .  Si  quis  presbiterum ­
  angariaverif,  spoliaverit  vel  fustaverit,  huiuscemodi  componat. ­
  De  singulis  enim  gradibus  singulas  cogantur  reddere  composi-43

 )  Diese  Stelle  „Compositio  —  coniungatur“  hat  Maassen  a.  a.  0.  mitgetheilt.
43)  Cod.  ß.  ostcndimus.
44)  Cod.  B.  „cap.  CXV.“
45)  Cod.  B.  „presb.  diaconatus  ct  subdiaconatus  compositione  tacita  sola.“
46)  Cod.  I».  „iam  leve  duccrct  ct  parvum  esse  existimaret  quemlibet, u