188

Schulte

retenta  non  solvitur,  merito  novies  muitiplicata  reddi  iubetur,  cum
ipsa  cunctis  rebus,  quae  dei  ecclesiis  offeruntur,  sacrior  esse  non
dubitetur,  cum  ab  ipso  domino  ab  initio  israelitici  populi  sibi  solvi
per  propbetam  praecipiatur.  Inquit  enim:  „Inferte  omnem  decimam
in  borreis  meis,  ut  sit  cibus  in  domo  mea.“  Et  Aug,  de  eadem  re:
„Decime  sunt  tributa  egentium  animarum.“  Ergo  sicut  agricola  merito
perdit  agrum,  quando  non  solvit  tributum  sibi  a  domino  suo  constitutum, ­
  equo  pondere  rationis  totum,  quod  homini  crescit,  in  annum,
reddere  cogitur,  quando  erga  dei  decimam  portionem  fraudator  ac
perfidus  invenitur.  Cum  autem  decima  vel  alia  quaelibet  res  ecclesiastica
  de  loco,  qui  immunitatis  habet  defensionem,  aufertur,  et
quae  res  sublata  est,  iuxta  sui  compositionem  praedicto  modo  muitiplicata ­
  redditur,  et  pretium  violatae  immunitatis  iure  exigitur.  Sicut
in  praedicto  Karoli  praecepto  continetur:  „Si  quis  in  immunitate
dampnum  aliquod  fecerit,  DC.  solidos  componat  s 5 )“.  Ex  quo  manifeste ­
  ostenditur,  quia  tune  immunitas  violatur,  cum  rei  etiam  non
ecclesiasticae  dampnum  in  ipsa  immunitate  committitur.  Si  autem  de
ecclesia  res  quaelibet  etiam  non  ecclesiastica  furto  aufertur,  tune  novies ­
  muitiplicata  restitui  in  Lotharii  imperatoris  capitulo  hoc  modo
iubetur  capitulo  V.:  „Si  se)  quis  res  suas  in  ecclesia  commendatas
habuerit  et  aliquis  inde  rapuerit,  per  furtum  fecerit  hoc,  ipsas  res
in  capitale  restituat;  et  sicut  ipsae  res  valuerint,  ita  novipliciter
componat.  Iterum  atque  iterum  similiter  faciat,  hoc  est  ter  novies
componat,  et  liaec  omnia  illi,  cuius  res  fuerunt,  componi  debent.  Si
vero  violentia  raptori  37 )  de  ecclesia  abstulerit,  dupliciter  componat“.
Quia  ergo  ex  supradictis  monstratum  est,  qualiter  ecclesiastica  res
et  non  ecclesiastica  restitui  debeat,  sive  de  sacro  loco,  sive  non  de
sacro  immunitatis  defensionem  liabente,  vel  vi,  vel  furto  aufertur:  de
ipsis  ecclesiasticis  mancipiis  ad  praesens  dicatur,  quod  in  regum
praeceptis  habeatur.  De  liis  enim  idem  Lothar  ins  in  suo  capitulari
  capitulo  V.  sic  praecipit:  „Si  quis  ecclesiasticuni  servum  et
regium  occiderit,  tripliciter  componat“,  id  est  compositionem  servi
non  ecclesiastici  occisi.  In  ecclesiastico  triplicari  iubet;  et  in  singu-35

 )  Bened.  II.  c.  262.
36 )  Lex  Alam.  Karol.  V.  bei  Merkel.  Monum.  Leg'.  III.  p.  130  sq.  Vergl.  auch  noch
coli,  trium  part.  III.  29.  c.  201.  Iv.  Decr.  XVI.  277.
3 ')  Cod.  B.  „raptor  eas  de.“