Zeugen- u. Inquisitionsbeweis im deutschen Gerichtsverfahren etc. 373
eos ... singulatim diligenter“ '). „Dum praefatus A ... testimonia
ante nos praesentasset et nos eos singulatim et diligenter sub
dei timore inquisivimus.. 2 ). Das Verhör bezieht sich auf'
die Kenntniss, welche die vorgeführten Zeugen von der streitigen
Thatsache haben. Beispielsweise mögen hier die Aussagen in dem
Verhöre aus M. d. L. IV 1 ’, 27 Platz finden. „Tnprimis ipse Poppo
dixit: sappo res illa, unde intentionem abet Guntelmus clericus
pro parte Sande Marie . . . cum Natali et Auriperto germanis . . .
infra isti triginta anni essere Sande Marie et quando Alperto pater
eorum in ipsa res introivit, S. M. erat. Ostriperto similiter dixit,
Vidiprando similiter dixit“.
Nach Schluss des Verhöres fragt das Gericht den Gegner des
Beweisführers „si ipsos festes reprobare poteret an non“ (M. d. L.
IV 1 , 27) oder, wie die Frage in M. d. L. IV 1 , 63 lautet „si aberent
festes suos, quot contra illos festes, qui ipsum testimonium (reddiderunt,
poterent probare quot) veritatem non dixissent“. Im zuletzt
angeführten Falle antworten die Gegner des Zeugenführers: „quot
festes exinde non aberent, per quos festes ipsos reprobare poluisserunt“.
Findet reprobatio statt, so tritt nach 10, Cap. Aq. legg.
add. 817, P. 211 das Verhör der Gegenzeugen, eventuell der Zweikampf
ein.
Kömmt es nach langohardischem Rechte zum Zeuge neide
(in den liier behandelten Urkunden ist dies ausnahmslos der Fall)
so wird der Schwur erst nach dem Verhör geleistet. „Post testimonium
redduto ipse testimonia unusquisque ipsorum per dei evangelia
juratus dixerunt ante nos: sicut testimonium rededimus,
sic fuit certa veritate 3 )“. „Tune (reddito testimonio) ante nos
. . . sancta dei evangelia adduci fecimus et unusquisque singulatim,
qualiter testimonium reddiderunt, ad ipsas dei evangelia
firmaverunt Schliesslich schwört der Zeugenführer: „qualiter
testimonia ipsa testimonium reddiderunt de hac causa, veritatem
dixerunt“.
1) M. d. L. IV b , 63.
2 ) Muratori Antiq. III, 10lo, a. ?9ö.
8 ) Muratori Antiq. III, 1015.
4 ) M. d. L. IV b , 65. Conf. Mur. Antiq. I, 973 a. 806.